
شرکت ملی نفت بزرگتر از آرامکو / طرحی برای قطع ریشه فساد ساختاری
حسین عبدهتبریزی با ارائه پیشنهادی تاریخی، تبدیل شرکت ملی نفت به یک شرکت سهامی عام بزرگتر از آرامکو و توزیع مالکیت آن در میان مردم را مطرح کرد. وی این طرح را راهکاری ساختاری برای تغییر نقش دولت از مالک به مالیاتگیر و قطع ریشه فساد ناشی از تمرکز مالکیت دانست.
به گزارش بهاسان، حسین عبدهتبریزی، رییس شورای سیاستگذاری هفتمین همایش تامین مالی، راهکار اساسی حل پارادوکس نقدینگی در اقتصاد ایران را نه در مهار آن، بلکه در شبیهسازی طلا از حیث بازدهی و امنیت برای تولید دانست. وی با ارایه پیشنهادی تاریخی، تبدیل شرکت ملی نفت به یک شرکت سهامی عام بزرگتر از آرامکو و توزیع مالکیت آن در میان مردم را بهعنوان راهکاری ساختاری برای تغییر نقش دولت و پایان کجکاریهای ناشی از تمرکز مالکیت مطرح کرد.
راهحل، تولید را طلا گونه کنیم؛ پیشنهادی انقلابی برای شرکت ملی نفت
حسین عبدهتبریزی، رییس شورای سیاستگذاری هفتمین همایش تأمین مالی، در ارایهای کلان و چالشبرانگیز، چارچوبی بدیع برای مواجهه با پارادوکس بزرگ اقتصاد ایران ارایه داد: حجم عظیم نقدینگی در برابر قفل مالی تولید. راه برونرفت، مقابله با نقدینگی نیست، بلکه هدایت آن به سمت تولید از طریق طراحی ابزارهای مالی نوآورانه و بازتعریف مالکیت داراییهای ملی است.
تغییر پارادایم: هدف، منصرف کردن مردم از طلا نیست
عبدهتبریزی با اشاره به انعطافپذیری ذاتی بازار سرمایه گفت: بازار سرمایه میتواند بخشی از وجوهی را که به سمت ارز، رمزارز و طلا میرود، به سمت تولید هدایت کند؛ مشروط بر آنکه بازدهی و امنیت ذهنی قابلرقابت ایجاد شود. مسیله منصرف کردن مردم از طلا نیست. مسیله این است که تولید را شبیه طلا کنیم از حیث بازدهی و امنیت درک شده. این گزاره، تغییری بنیادین در نگاه سیاستگذار و نهادهای مالی طلب میکند.
نقش محوری بورس کالا: پل زدن بین نقدینگی و تولید
وی برای تحقق این ایده، به ظرفیت بورس کالا اشاره و اعلام کرد: بورس کالا میتواند تولید فلزات و مواد معدنی را به ابزارهای مالی تبدیل کند؛ از صندوقهای کالایی تا ابزارهای مبتنی بر محصول انبارشده. این پل، میان نیاز بنگاه به نقدینگی و نیاز سرمایهگذار به حفظ ارزش، است. این فرآیند میتواند نقدینگی را از حالت راکد یا سفتهبازانه خارج و به چرخه تولید بازگرداند.
تغییر نقش سازمان بورس: از ناظر به جهت دهنده بازدهیها
رییس شورای سیاستگذاری همایش، نقش سازمان بورس در شرایط کنونی را فراتر از نظارت مرسوم دانست و تأکید کرد: سازمان بورس در شرایط تعلیق فقط ناظر نیست؛ جهت دهنده بازدهیهاست. اگر تنظیمگری بهگونهای باشد که بازدهی تأمین مالی تولید برای سرمایهگذار قابلرقابت شود، بازار سرمایه معنا پیدا میکند. وی هدف تأمین مالی در این شرایط را نه لزوماً رشد سریع، بلکه تابآوری در دوره تعلیق برشمرد.
پیشنهاد تاریخی: بزرگترین عرضه اولیه تاریخ؛ مالکیت نفت با مردم
عبدهتبریزی سپس پیشنهادی ساختاری و انقلابی ارایه داد که میتواند بنیانهای اقتصاد سیاسی کشور را متحول کند: شاید سازمان بورس بتواند مسیولیت متفاوتی بر عهده گیرد. شرکت ملی نفت (شامل منابع گازی) را میتوان به یک شرکت سهامی عام بزرگ، بزرگتر از آرامکو، تبدیل کرد و مالکیت آن را بهطور شفاف و عادلانه میان ملت ایران توزیع کرد.
پیامدهای تحولآفرین پیشنهاد
وی پیامدهای این تحول را در چند محور کلیدی تشریح کرد:
- تغییر حکمرانی: نمایندگان مردم در هییتمدیره درباره قیمت فروش، مصرف و صرفهجویی تصمیم میگیرند. مسیله از قیمتگذاری دستوری به حفظ دارایی مشترک تغییر میکند.
- قطع ریشه فساد ساختاری: بخش بزرگی از کجکاریها، از تخصیص غلط تا فساد ساختاری، ناشی از تمرکز مالکیت و ابهام مسیولیت است که این طرح آن را قطع میکند.
- تغییر بنیادین نقش دولت: در این الگو، نقش دولت بهطور اساسی تغییر میکند: دولت دیگر مالک و توزیعکننده رانت نیست، بلکه دولت مالیاتگیر است. میتواند از شرکت نفت مالیات بگیرد و بهتدریج نرخ موثر مالیاتی را به متوسط نرخ کشور نزدیک کند.
پایان مطلب



