
راهکارهای برونرفت از بحران نقدشوندگی بازار سرمایه
نقدشوندگی به معضل اول بازار تبدیل شده است؛ معضلی که فراتر از توان سازمان بورس عمل میکند. بهاسان گزارش میدهد: بازگشایی طبقاتی در سه فاز، افزایش موقت دامنه نوسان و تزریق منابع از سوی بانک مرکزی، راهکارهای فوری برای جلوگیری از فاجعه هستند.
به گزارش پایگاه خبری بهاسان تعطیلی طولانی بازار سرمایه و انباشته شدن فشار فروش، نقد شوندگی را به معضل اصلی روزهای پیش از بازگشایی تبدیل کرده است. راهکارهای برونرفت از بحران نقدشوندگی بازار سرمایه موضوعی است که فراتر از توان سازمان بورس عمل میکند و نیازمند عزم جدی دولت و بانک مرکزی است.
توقف معاملات در ۲ ماه گذشته، اگرچه در راستای حفظ حقوق سهامداران انجام شد، اما اکنون به نقطه حساسی رسیده که هرگونه تصمیم نادرست میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. منابع صندوق توسعه و تثبیت به تنهایی توانایی جبران خسارتهای گسترده وارده به شرکتها را ندارد.
از سوی دیگر، برخی ناشران بزرگ حتی در پرداخت سود سالهای گذشته خود با چالش مواجه شدهاند. در چنین شرایطی، کارشناسان بر ضرورت تزریق منابع از سوی بانک مرکزی و وزارت اقتصاد تأکید دارند؛ اقدامی که میتواند از تشدید بحران جلوگیری کند و زمینه را برای بازگشایی هوشمندانه فراهم آورد.
فهرست مطالب
- نقد شوندگی؛ معضلی فراتر از سازمان بورس
- بازگشایی طبقاتی؛ عجله ممنوع
- دامنه نوسان؛ تنگنا یا راهگشا؟
- اعتماد؛ سرمایه گمشده بازار
نقدشوندگی؛ معضلی فراتر از سازمان بورس
راهکارهای برونرفت از بحران نقدشوندگی بازار سرمایه مستقیماً به نقشآفرینی دولت و بانک مرکزی گرهخورده است. توقف معاملات هرچند در مقطع ابتدایی جنگ ضروری بود، اما تداوم آن ریسک نقدشوندگی را به سطح هشدار رسانده است. سرمایهگذارانی که ماههاست به دارایی خود دسترسی ندارند، در صورت بازگشایی بدون پشتوانه، با فشار فروش سنگین مواجه خواهند شد.
منابع صندوق توسعه و تثبیت بهتنهایی پاسخگوی نیازهای بازار نیست. برخی شرکتهای بزرگ حتی در پرداخت سود سنوات گذشته خود با مشکل روبهرو هستند و توانایی تزریق منابع به بازارگردانها را ندارند. در چنین فضایی، تنها تکیهبر توان داخلی سازمان بورس کافی نخواهد بود. بانک مرکزی و وزارت اقتصاد باید با تزریق مستقیم منابع، به کمک بازار بیایند و از سقوط آزاد قیمتها جلوگیری کنند.
بازگشایی طبقاتی؛ عجله ممنوع
در گام اول، اجرای یک بازگشایی طبقاتی و مرحلهای است. این سناریو میتواند شامل ۳ فاز باشد. فاز اول، بازگشایی نمادهای شرکتهایی که هیچ آسیبی از جنگندیدهاند. فاز دوم، بازگشایی صنایعی که آسیب محدودی متحمل شدهاند. فاز سوم، بازگشایی شرکتهای آسیبدیده پس از شفاف شدن کامل وضعیت آنها.
در کنار این روند، باید از ابزارهای حرفهای و غیرمستقیم برای نظارت بر بازار و حمایت از سرمایهگذاران استفاده شود. رویکرد طبقاتی این مزیت را دارد که فشار فروش یکباره بهکل بازار وارد نمیشود. همچنین سرمایهگذاران فرصت پیدا میکنند تا متناسب با وضعیت هر صنعت، تصمیمات منطقیتری اتخاذ کنند. عدم نقدشوندگی در شرایط کنونی، به دلیل نبود چشمانداز مشخص سیاسی، میتواند بسیار آسیبزا باشد و هرچه دامنه ابهام بیشتر باشد، وسواس تصمیمگیرندگان نیز افزایش مییابد.
دامنه نوسان؛ تنگنا یا راهگشا؟
یکی از چالشهای فنی پیش روی بازگشایی بازار، موضوع دامنه نوسان است. در شرایط فعلی، دامنه نوسان محدود میتواند به طولانیتر شدن صفهای فروش منجر شود. اگر بازار انتظار کاهش قیمت تا سطح تعادل را داشته باشد، دامنه نوسان تنگ، این روند را به چندین روز و حتی هفته طولانی میکند. راهکارهای برونرفت از بحران نقدشوندگی بازار سرمایه باید افزایش موقت دامنه نوسان را نیز در نظر داشته باشد.
افزایش دامنه نوسان، گرچه در نگاه اول پرخطر به نظر میرسد، اما میتواند بازار را سریعتر به نقطه تعادل برساند. در این مدل، نمادهای صنایع آسیبندیده که تولید و فروش عادی دارند، میتوانند طی سه روز پس از اصلاح اولیه، دوباره به چرخه مثبت بازگردند. این رویکرد از فرسایش طولانی معاملات جلوگیری میکند و اعتماد را بهتدریج به بازار برمیگرداند.
اعتماد؛ سرمایه گمشده بازار
راهکارهای برونرفت از بحران نقدشوندگی بازار سرمایه درنهایت به یک عامل کلیدی گرهخورده است: اعتماد. تجربه حمایتهای موثر از شرکت فولاد مبارکه نشان داد که اقدامات درست و بهموقع میتواند مسیر یک شرکت بزرگ را کاملاً تغییر دهد. بازار سرمایه نیز برای بازگشت به روزهای اوج، نیازمند بازسازی سرمایه ازدسترفته اعتماد سهامداران خرد است.
اگر کارکرد اصلی بازار یعنی جمعآوری سرمایههای خرد و هدایت آن به سمت تولید دوباره فعال شود و سرمایهگذاران احساس کنند که دارایی آنها در امنیت است و در شرایط بحرانی، نقدشوندگی خود را از دست نمیدهد، میتوان به آیندهای روشن امیدوار بود. بازسازی اعتماد، سنگ بنای اصلی هرگونه اصلاح ساختاری در بازار سرمایه خواهد بود.



