
آزمون اعتماد در بازار سرمایه / بازگشایی بازار سرمایه پس از وقفه طولانی
نوید سالک، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با پایگاه خبری بهاسان با اشاره به تعطیلی ۷۰ تا ۸۰ روزه معاملات بورس و اثر آن بر پایه نقدشوندگی بازار گفت: بخشی از این وقفه بهدلیل شرایط خاص جنگی اجتنابناپذیر بود، اما ادامه آن پس از پایان درگیریها، اعتماد سهامداران به امکان نقد کردن دارایی خود را تضعیف کرده و بازسازی این اعتماد دستکم به چند ماه ثبات نیاز دارد.
نوید سالک کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با پایگاه خبری بهاسان با اشاره به وقفه طولانی در معاملات بازار سرمایه و اثر آن بر اعتماد سهامداران و سرمایهگذاران توضیح داد: بازار سهام برای مدت نسبتاً طولانی، حدود ۷۰ تا ۸۰ روز، بسته بوده است. بخشی از این تعطیلی واقعاً اجتنابناپذیر بوده، زیرا کشور در ماههای اخیر تحولات بسیار خاصی را پشت سر گذاشته و در چنین شرایطی معمولاً اولین اقدام برای حفظ سرمایه سهامداران، بستن بازار سهام است.
سالک با اشاره به اینکه بسته بودن بازار سهام پس از جنگ نیز ادامه یافت، گفت: این موضوع تا حد قابلتوجهی اعتماد سهامداران بازار به نقد شوندگی سهام را تضعیف کرده است. یکی از پایههای اصلی بازار سرمایه، اطمینان سرمایهگذار از امکان نقد کردن دارایی خود در هر زمان نیاز است و این تعطیلی طولانی باعث شده این اطمینان تا حدودی از بین برود.
وی توضیح داد: بازسازی اعتماد در بازار همیشه زمانبر است؛ چنانکه در سال ۱۳۹۹ نیز به دلایل دیگری بخشی از اعتماد به بازار سهام از بین رفت و چندین سال طول کشید تا این اعتماد بهتدریج بازگردد و حتی اکنون نیز شاید برخی اعتقاد داشته باشند که هنوز همه افراد مثل سالهای قبل از ۱۳۹۹ به بازار سهام اعتماد کامل ندارند.
نیاز بازار به حداقل ۶ ماه ثبات برای اعتماد سهامداران
این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه بازسازی اعتماد فرآیندی تدریجی است، اظهار کرد: به نظر من حداقل باید حدود ۶ ماه ثبات در بازار سهام مشاهده شود تا این اعتماد دوباره برگردد. سرمایهگذاران زمانی حاضر به بازگشت جدی به بازار خواهند شد که برای مدتی قابلقبول ثبات نسبی در قیمتها، قوانین و روند معاملات ببینند.
مدیریت روز نخست بازگشایی و نقش نهاد ناظر
سالک در ادامه، با اشاره به نخستین روز بازگشایی بازار پسازاین وقفه طولانی، وضعیت امروز بازار سرمایه را ارزیابی کرد و گفت: بازار سرمایه امروز، که درواقع اولین روز بازگشایی بازار سهام بود، به نظر میرسد با مدیریت مناسبی از سوی نهادهای ناظر همراه بوده است. بخش عمدهای از نمادها همچنان بسته بود و به دلیل شرایط خاصی که برای برخی از آنها به وجود آمده بود، امکان بازگشاییشان فراهم نشده بود؛ بااینحال در باقی نمادها رفتار نسبتاً مناسبی مشاهده شد و حتی بازار بهتر از انتظارات عمل کرد.
به اعتقاد سالک، این عملکرد بهتر از انتظار تا حد زیادی به اقدامات قابلتوجهی که نهاد ناظر قبل از بازگشایی بازار انجام داد، بازمیگردد. وی گفت: طرح اختیار فروش تبعی، امکان وثیقه کردن سهام برای دریافت وام، جلسات مستمر با فعالان حقوقی بازار سرمایه و حمایتهایی که از طریق صندوقهای حمایتی در بازار صورت گرفت، همگی در بهبود شرایط موثر بوده است. از سوی دیگر، بسته بودن بخشی از نمادها نیز باعث شد حمایتها بتواند بر تعداد نمادهای کمتری با حجم بالاتر متمرکز شود.
نقش نهادهای ناظر و تجربه یک سال گذشته بازار
سالک افزود: مجموع این عوامل منجر شد که بازار سرمایه در اولین روز بازگشایی، عملکرد خوبی از خود نشان دهد و حالا امید میرود که در روزهای آتی نیز روند مناسبی ادامه پیدا کند. او تأکید کرد: باید در نظر داشت که تقریباً تمامقد نهادهای ناظر بازار سرمایه پایکار آمدهاند تا عملکرد مناسبی از بازار سرمایه ارایه شود؛ چه نهادهای مالی و چه سایر نهادهایی که نقش نظارتی دارند.
این کارشناس بازار سرمایه سپس با اشاره به تجربه حدود یک سال گذشته بازار سهام گفت: در این مدت، با وجود تورمهای قابلتوجه در کشور، تنشهای نظامی و سیاسی در بسیاری مواقع بر تصمیمهای سرمایهگذاری فعالان بازار غلبه کرده است. سرمایهگذاران در زمان تنشهای سیاسی و نظامی عمدتاً ترجیح دادهاند به سمت داراییهای امنتر حرکت کنند و وزن بیشتری به ریسکهای سیاسی و نظامی بدهند.
تنشهای سیاسی، بازارهای موازی و چشمانداز رفتاری بازار سرمایه
سالک درعینحال تأکید کرد که شرایط فعلی بازار سرمایه با شرایط یک سال گذشته و همچنین با دوره پیش از جنگ تفاوت دارد. او گفت: تجربه جدیدی که فعالان بازار در این مدت کسب کردهاند و نیز این اعلام که در صورت وقوع جنگ، احتمال بسته شدن بازار کمتر از قبل است، دو تفاوت مهم نسبت به دورههای قبلی به شمار میرود.
وی به وضعیت بازارهای موازی نیز اشاره کرد و گفت: در حال حاضر در بازارهای موازی همچون بازار دلار و بازار طلا، ثبات نسبی قیمتها وجود دارد؛ بنابراین ممکن است سرمایهگذاران بهاندازه قبل انگیزه نداشته باشند که با فروش سهام خود منابعشان را وارد بازارهای موازی کنند یا دستکم انتظار داشته باشند این بازارها فعلاً باثبات باقی بمانند و درنتیجه منتظر فرصت بمانند.
سالک در جمعبندی با تأکید بر تداوم اثرگذاری ریسکهای سیاسی و نظامی گفت: با توجه به موارد مطرحشده، به نظر میرسد نقش تنشهای سیاسی و نظامی همچنان قوی است و در بازار سهام بر مباحث تورمی غلبه میکند، هرچند شاید نه بهشدت پیش از جنگ. اکنون و تنها پس از یک روز از بازگشایی، کمی زود است که بخواهیم در مورد رفتار کلی بازار سرمایه نتیجهگیری نهایی داشته باشیم.



