
بحران نقدشوندگی؛ میراثِ ۱۲۰ روز تعطیلی بازار
برزو حقشناس، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با پایگاه خبری بهاسان، ضمن انتقاد از تجمیع ۱۲۰ روز توقف معاملاتی در یک سال اخیر، تأکید کرد که این رویه «نقدشوندگی» را به عنوان مهمترین مزیت رقابتی بورس زیر سؤال برده است؛ وی بازنگری در الگوهای مدیریت ریسک و جایگزینی وقفههای کوتاهمدت با بستنهای طولانیمدت را یک ضرورت اجتنابناپذیر دانست.
نقدشوندگی، همواره به عنوان یکی از مهمترین ستونها و مزیتهای رقابتی بازار سرمایه نسبت به سایر بازارهای موازی شناخته میشود؛ ویژگی حیاتی که به سرمایهگذاران این اطمینان را میدهد در هر لحظه میتوانند دارایی خود را به وجه نقد تبدیل کنند. با این حال، تداوم وقفه در معاملات بازار سرمایه طی ماههای اخیر، پرسشهای بسیار جدی را در خصوص کارایی سازوکارهای معاملاتی و امنیت خاطر فعالان ایجاد کرده است.
بسته شدن طولانیمدت بازار در شرایط بروز ریسکهای سیستماتیک، اگرچه با هدف اولیه مدیریت هیجانات صورت میگیرد، اما خود به عاملی برای بروز نگرانیهای جدید و ایجاد ابهام در امنیت سرمایهگذاری تبدیل شده است. در ادامه برزو حقشناس کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با پایگاه خبری بهاسان، ضمن تحلیل چالشهای ناشی از توقفهای طولانیمدت و تأثیر آن بر نقدشوندگی، به واکاوی دلایل رفتار خریدارانه معاملهگران در مواجهه با تنشهای سیاسی و چرایی عبور بازار از این فشارهای بیرونی و تورم میپرداز.
فهرست مطالب
- نقدشوندگی در چالش؛ عبور از مرز ۱۲۰ روز توقف
- بازنگری در الگوی مدیریت ریسک و وقفه معاملاتی
- آسیبهای سیگنال توقف طولانی به سرمایهگذاران
- چرایی رفتار خریدارانه بازار در اوج تنشهای سیاسی
- تورم و مفروضات بنیادی؛ موتور محرک خریداران
نقدشوندگی در چالش؛ عبور از مرز ۱۲۰ روز توقف
برزو حقشناس کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با پایگاه خبری بهاسان، با انتقاد از وضعیت حاکم بر نقدشوندگی، به بررسی تجمیع روزهای تعطیلی بازار پرداخته و اظهار کرد: علاوه بر ۸۰ روز توقف اخیر، در یک سال گذشته نیز شاهد ۴۵ روز تعطیلی در ماههای خرداد و تیر بودهایم که درمجموع، بازار سرمایه را با قریب به ۱۲۰ روز توقف معاملاتی مواجه کرده است.
این یعنی تقریباً یکسوم سال، بازار عملاً از چرخه معاملات خارج بوده که این رویه، نقدشوندگی سهام بهعنوان یکی از اصلیترین مزیتهای این بازار را بهطورجدی زیر سوال برده است. وی تأکید کرد که با این وضعیت، لازم است تمهیدات نوینی اندیشیده شود تا بسته بودن بازار به بهانه وقوع ریسکها، بیشازحد به طول نینجامد.
بازنگری در الگوی مدیریت ریسک و وقفه معاملاتی
این کارشناس بازار سرمایه در تبیین استانداردهای جهانی وقفه معاملاتی گفت: وقفه معاملاتی در صورت بروز ریسکها، سازوکاری پذیرفتهشده در تمام دنیاست. کما اینکه در ایالاتمتحده و در بورسهای پیشرفتهای همچون والاستریت، پس از حادثه ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ و یا حتی در دوره همهگیری کرونا، وقفههای معاملاتی کوتاهمدت اعمال شد. اما تفاوت اصلی در کوتاهمدت بودن این وقفههاست.
حقشناس در ادامه بحث پیرامون مدیریت بازار اظهار کرد: اینکه بازار برای ۸۰ روز بسته بماند، ابهامات بسیاری را پیرامون ماهیت نقدشوندگی ایجاد میکند. اصولاً وقفه باید تنها برای جلوگیری از هیجانات مقطعی اعمال شود و تداوم آن نهتنها توجیه فنی ندارد، بلکه عملکرد بازار را مختل میکند.
آسیبهای سیگنال توقف طولانی به سرمایهگذاران
حقشناس با تأکید بر اینکه میشد با بازگشایی بهموقع پیش از سال، اجازه داد تا ریسک شرکتهای آسیبدیده بهصورت طبیعی توزیع شود، افزود: اگر معاملات زودتر باز میشد، شاید برخی سهامداران تصمیم به فروش و برخی دیگر تصمیم به خرید میگرفتند و درنهایت ریسک بهطور عادلانه در بازار توزیع میشد؛ اما با بستن طولانیمدت، عملاً جلوی این فرآیند گرفته شد.
وی تصریح کرد: این اقدام، سیگنال منفی و نگرانکنندهای به سهامداران و سرمایهگذاران مخابره کرد؛ مبنی بر اینکه با هر تنشی، سرمایهگذار ممکن است برای مدتی طولانی به دارایی خود دسترسی نداشته باشد. بنابراین، بازنگری در سازوکارهای وقفه معاملاتی در بورس ایران یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
چرایی رفتار خریدارانه بازار در اوج تنشهای سیاسی
این کارشناس بازار سرمایه در بخش دیگری از گفتوگوی خود با پایگاه خبری بهاسان، در پاسخ به چرایی حرکت بازار به سمت خرید در شرایط تنشهای سیاسی گفت: این رفتار چند علت مشخص دارد. نخست اینکه مفروضات بنیادی در برخی گروهها بهقدری قوی است که ریسکهای موجود را توجیه میکند.
وی بهعنوان نمونه به بازار مسکن اشاره کرد و گفت: در بخش مسکن نیز با وجود تنشهای جنگی، انتظار کاهش قیمت وجود داشت؛ اما نهتنها ریزش اتفاق نیفتاد، بلکه قیمتها به دلیل رشد هزینههای ساختوساز، حتی افزایش یافت و این منطق در بازار سرمایه نیز صادق است.
تورم و مفروضات بنیادی؛ موتور محرک خریداران
حقشناس در پایان تأکید کرد: صنایعی که آسیب مستقیم از شرایط جنگی ندیدهاند، مانند گروه غذایی و دارویی، به دلیل قوت در مفروضات بنیادی، نهتنها دچار ریزش نشدند، بلکه شاهد جذب سرمایهگذاران جدید برای خرید نمادهای خود بودند. در کنار این موضوع، نرخ تورم در کشور بهقدری بالاست که بخشی از نقدینگی را که از بازارهای موازی جامانده است، علیرغم تمامی ریسکهای موجود، به سمت بازار سرمایه سوق میدهد و این خود یکی از پیشرانهای اصلی تقاضا در وضعیت کنونی بازار است.



