
هوش مصنوعی در بازار سرمایه یک پروژه فناورانه نیست؛ یک تحول مدیریتی است
حجتالله صیدی رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، در همایش «روز کارگزار» با تأکید بر نقش محوری نهادهای کارگزاری در بازار سرمایه، هوش مصنوعی را صرفاً یک ابزار فناورانه ندانست و گفت: استفاده مؤثر از این فناوری در بازار سرمایه نیازمند یک تحول مدیریتی و حکمرانی است و اگر بتوانیم این رویکرد را محقق کنیم، بازار سرمایه پس از هوش مصنوعی، بازاری متفاوت از امروز خواهد بود.
حجتالله صیدی رییس سازمان بورس و اوراق بهادار، در همایش روز کارگزار با شعار «فصل نو کارگزاران» که به همت کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد، با تأکید بر نقش محوری نهادهای کارگزاری در بازار سرمایه، هوش مصنوعی را صرفاً یک ابزار فناورانه ندانست و گفت: استفاده موثر از این فناوری در بازار سرمایه نیازمند یک تحول مدیریتی و حکمرانی است و اگر بتوانیم این رویکرد را محقق کنیم، بازار سرمایه پس از هوش مصنوعی، بازاری متفاوت از امروز خواهد بود.
به گزارش پایگاه خبری بهاسان، صیدی با اشاره به جایگاه نهادهای کارگزاری در ساختار بازار سرمایه اظهار کرد: خوشحالم که در خدمت عزیزان هستم. از ابتدا نیز روز مهمی بوده است؛ چراکه نهاد کارگزاری در واقع حلقه واسط میان بخش واقعی و بخش مالی اقتصاد است. نهادهای مالی، ارتباط میان این دو بخش را برقرار میکنند، منافع آن را پیگیری و برآورده میکنند و بنابراین کارگزاران یکی از بازیگران اصلی بازار سرمایه هستند.
وی افزود: بیشتر از این درباره اهمیت کارگزاران صحبت کنیم، شاید تکراری شود، چراکه همیشه عرض کردهام بازار سرمایه ما با کارگزاران شروع شد. از هییتمدیره محترم کانون و تکتک اعضای کانون نیز تشکر میکنم که این برنامه ارزشمند را تدارک دیدند و برای بنده هم افتخار است که در خدمت شما باشم.
هوش مصنوعی؛ تحول مدیریتی نه صرفاً یک ابزار فناورانه
صیدی با اشاره به توجه جدی کارگزاران به موضوع هوش مصنوعی و واکنش سریع این صنعت به تحولات فناوری گفت: جای خوشبختی دارد که بحث هوش مصنوعی، مانند بسیاری از موضوعات دیگر، از سوی کارگزاران بهطورجدی موردتوجه قرار گرفته است. کارگزاران نیز بهسرعت نسبت به تحولات این حوزه واکنش نشان دادهاند. در جلسه قبلی که در خدمت عزیزان بودیم نیز صحبتهایی در این زمینه مطرح شد و بلافاصله کانون اقدام کرد و این برنامه را تدارک دید.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: نگاه من به موضوع هوش مصنوعی، بهعنوان یک کاربر است؛ چراکه نه متخصص هوش مصنوعی هستم و نه دانش زیادی در حوزه فناوری اطلاعات دارم؛ اما از زمانی که با این فناوری نسبتاً نو آشنا شدم و با توجه به اقتضای کار و حوزهای که در آن فعالیت میکنم، به این جمعبندی رسیدهام که در بازار سرمایه و بازار مالی، هوش مصنوعی نباید صرفاً یک پروژه فناورانه تلقی شود، بلکه باید آن را یک تحول مدیریتی دانست.
بازار سرمایه پس از هوش مصنوعی، دیگر همان بازار امروز نیست
صیدی با تشریح تفاوت میان استفاده ابزاری از هوش مصنوعی و ایجاد تحول مدیریتی در نتیجه بهکارگیری آن بیان کرد: ما نمیتوانیم روشهای سنتی و قدیمی خود و حتی سیستمهای جاری فعلیمان را حفظ کنیم و صرفاً یک ابزار دیگر به مجموعه ابزارها اضافه کنیم تا کارها سریعتر انجام شوند، دقت بالاتر برود یا کیفیت خدمات افزایش پیدا کند. موضوع هوش مصنوعی فراتر از این است و باید بهطورکلی آن را یک تحول مدیریتی و همچنین تحول در حکمرانی محسوب کنیم.
وی تصریح کرد: اگر بتوانیم این رویکرد را در استفاده از هوش مصنوعی برقرار و محقق کنیم، در واقع از تمام ظرفیتهای این فناوری استفاده کردهایم و بیشترین بهره را از آن خواهیم برد. اگر نتوانیم چنین کاری انجام دهیم، ممکن است فقط بهصورت حداقلی از آن بهره ببریم و حتی اگر اشتباه از آن استفاده کنیم، مانند سایر ابزارها ممکن است به ضرر ما نیز تمام شود.
صیدی با اشاره به ریسکهای موجود در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی گفت: پلتفرمهای هوش مصنوعی، از جمله چتجیپیتی و سایر پلتفرمها، گاهی پاسخهای عجیبوغریبی ارایه میکنند که نشان میدهد ریسک استفاده از این ابزارها نیز بالاست؛ بنابراین اینطور نیست که هر چیزی که هوش مصنوعی میگوید، حتماً درست باشد. بااینحال، انصافاً وقتی با این فناوری تعامل میکنیم، متوجه میشویم که ابزار بسیار هوشمندی است.
وی ادامه داد: دوستان پیشکسوت که در این جلسه حضور دارند، این موارد را به خاطر دارند و شاید دوستان جوانتر خاطرهای از آن نداشته باشند. زمانی که ماشینحساب وارد شد و بعدازآن ماشینحسابهای علمی به بازار آمدند، به همه میگفتند که عدهای بیکار خواهند شد. بعدازآن نیز در شرکتهای ما حسابدار وجود داشت، فردی در صنعت فعالیت میکرد، فرد دیگری کارتهای انبار را نگهداری میکرد و حتی فردی داشتیم که در پایان هفته میآمد و با خط بسیار خوب، دفاتر روزنامه و کل را مینوشت.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: وقتی برنامهها و نرمافزارهای حسابداری وارد شدند، خیلیها میگفتند این افراد قرار است چه کاری انجام دهند و چه سرنوشتی پیدا خواهند کرد؛ اما واقعیت این بود که آنها به سمت کارهای بالاتر رفتند و کارهای باارزشتری انجام دادند. هوش مصنوعی نیز همین وضعیت را خواهد داشت؛ بنابراین قرار نیست هوش مصنوعی انسان را بیکار کند، بلکه انسان را بیشتر به چالش میکشد تا بتواند به فکرهای بزرگتر و دقیقتر بپردازد.
نقش سازمان بورس، کارگزاران و سایر ارکان در تحول هوش مصنوعی
صیدی با تأکید بر ضرورت استفاده هماهنگ از هوش مصنوعی در تمامی بخشهای بازار سرمایه گفت: بنابراین ما در بازار سرمایه، چه در سازمان بورس باشیم، چه در ارکان، چه در کارگزاری، شرکتهای تأمین سرمایه یا سایر بخشها، اگر بتوانیم این ابزار را بهعنوان یک تحول مدیریتی تعریف کنیم، شرایط متفاوت خواهد شد.
وی ادامه داد: ما بهعنوان نهاد تنظیمگر و ناظر باید بتوانیم نقش خودمان را بهدرستی ایفا کنیم. کارگزاریها نیز باید نقش خود را ایفا کنند و سایر بخشهای بازار نیز به همین شکل عمل کنند. به نظرم اگر چنین اتفاقی رخ دهد، بازار دچار تحول بزرگی خواهد شد.
صیدی بیان کرد: از زمانی که تا حدودی به برکات و ظرفیتهای هوش مصنوعی پی بردم، البته در حد دانش اندک خودم، به این موضوع فکر کردم که بازاری که بعد از هوش مصنوعی باید شاهد آن باشیم، احتمالاً بازار متفاوتی است. دیگر قرار نیست همان بازار فعلی باشد که فقط مثلاً ۱۰ درصد یا بیشتر از نظر ارزش ریالی یا دلاری بزرگتر شده باشد؛ بلکه با بازاری مواجه خواهیم بود که کیفیت خدمات در آن بهطور اساسی متحول شده است.
حکمرانی داده؛ یکی از مسیرهای استفاده موثر از هوش مصنوعی
صیدی با اشاره به اقدامات سازمان بورس در حوزه داده و حکمرانی بازار سرمایه گفت: البته در این زمینه کارهایی نیز در حال انجام است، بهویژه در پروژه بزرگ حکمرانی داده در بازار سرمایه. از سوی دیگر، شرکتهای تأمین سرمایه، سبدگردانها، مدیران صندوقها، سرمایهگذاران حقوقی و سرمایهگذاران حقیقی نیز هرکدام در جایگاه خود باید بتوانند در این زیستبوم نقششان را ایفا کنند.
وی تأکید کرد: بنابراین در این مسیر به همکاری یکدیگر نیاز داریم. باید با هم بتوانیم بازار را به سمت یک بازار کاراتر، یکپارچه و در نهایت بالندهتر حرکت دهیم.
رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به موضوعات مطرحشده در این همایش افزود: دیدم که عزیزان و آقای دکتر نکات مهمی را درباره الگوریتمها، تحلیلها، گزارشگری مالی و بخش کدال مطرح کردند. هرچقدر هوش مصنوعی بتواند در این حوزهها به تحقیق، تنظیم، نظارت و ارایه خدمات کمک کند، قطعاً بازار نیز متحول خواهد شد.
هوش مصنوعی نباید به پروژهای مجزا در هر شرکت تبدیل شود
صیدی در پایان با تأکید بر ضرورت نگاه یکپارچه به استفاده از هوش مصنوعی در بازار سرمایه خاطرنشان کرد: خواهشم این است که همه با هم هوش مصنوعی را بهعنوان یک پروژه شرکتی نبینیم که یک شرکت آن را اجرا کند و شرکت دیگری اجرا نکند. موضوع هوش مصنوعی مانند یک دستگاه یا رایانه نیست که بگوییم من هم میروم و با این ظرفیت کار میکنم؛ بلکه باید به شکل یک تحول در کل بازار به آن نگاه کنیم.
وی افزود: درعینحال باید حواسمان باشد که این تحول را مدیریت کنیم. بخشی از کارهای ما قطعاً دیگر تکرار نخواهد شد و دیگر به انجام کارهای تکراری نخواهیم پرداخت. در نتیجه میتوانیم به فکرهای بهتر، برنامهریزیهای بهتر و کارهای باارزشتر بپردازیم.
صیدی در پایان اظهار امیدواری کرد که با همکاری همه بخشهای بازار سرمایه، استفاده از هوش مصنوعی بتواند زمینهساز شکلگیری بازاری کاراتر، یکپارچهتر و بالندهتر شود.
پایان مطلب



