
کیفیت سود و ارزندگی سهام؛ معیار اصلی ارزیابی تداوم رشد بورس
بهناز اکبرپور کارشناس بازار سرمایه، با بررسی معاملات ۲۱ مهرماه، از رشد ۱.۵ درصدی شاخص کل بورس، افزایش ۱.۷ درصدی شاخص هموزن و ورود حدود ۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی به بازار در هفته جاری خبر داد. وی با اشاره به افزایش نرخ ارز حواله، انتشار گزارشهای مالی تابستان و ابلاغیه جدید تخفیف خوراک پالایشگاهها، تأکید کرد که برای ارزیابی تداوم رشد بازار سرمایه، صرفاً ورود نقدینگی و افزایش شاخصها کافی نیست و کیفیت سود شرکتها، ارزندگی سهام و توانایی بازار در جذب عرضهها اهمیت بیشتری دارد.
بازار سرمایه در معاملات ۲۱ مهرماه، روزی پرتقاضا را پشت سر گذاشت؛ بهطوریکه ارزش کل معاملات به حدود ۴۹ همت رسید و ورود ۵ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی به ثبت رسید. رشد بیشتر شاخص هموزن نسبت به شاخص کل و مثبت بودن حدود ۸۰ درصد نمادها در پایان معاملات نیز نشان داد که تقاضا به چند سهم بزرگ و شاخصساز محدود نبوده و شرکتهای کوچک و متوسط نیز از شرایط معاملاتی مناسبی برخوردار بودهاند. مجموع ورود پول حقیقی در هفته جاری نیز به حدود ۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسید.
در کنار وضعیت نقدینگی، انتشار گزارشهای مالی فصل تابستان، تغییرات نرخ ارز و ابلاغیه جدید مربوط به تخفیف خوراک پالایشگاهها از مهمترین موضوعات اثرگذار بر ارزیابی شرکتها محسوب میشوند. بهناز اکبرپور کارشناس بازار سرمایه، معتقد است که بررسی ارزندگی سهام در شرایط فعلی باید فراتر از رشد شاخص و ورود پول باشد و عواملی مانند پایداری سودآوری، حاشیه سود عملیاتی، کیفیت جریان نقدی و توان شرکتها برای حفظ قدرت سودسازی در برابر تورم نیز مورد توجه قرار گیرند.
بهناز اکبرپور کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با پایگاه خبری بهاسان، در بررسی معاملات روز ۲۱ مهرماه اظهار کرد: بازار یکی از روزهای خوب و نسبتاً پرتقاضای خود را پشت سر گذاشت. ارزش کل معاملات به حدود ۴۹ همت رسید و ورود پول حقیقی نیز رقم قابل توجه ۵ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان را ثبت کرد. شاخص کل با رشد ۱.۵ درصدی به سطح ۸ میلیون و ۴۶۰ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز با افزایش ۱.۷ درصدی در محدوده ۲ میلیون و ۲۲۰ هزار واحد قرار گرفت.
وی با اشاره به عملکرد بهتر شاخص هموزن نسبت به شاخص کل افزود: این موضوع نشان میدهد که تقاضا تنها به چند سهم بزرگ و شاخصساز محدود نبوده و شرکتهای کوچک و متوسط نیز شرایط معاملاتی مناسبی داشتهاند. در پایان معاملات نیز حدود ۸۰ درصد نمادها در محدوده مثبت معامله شدند.
اکبرپور با اشاره به مجموع جریان نقدینگی در هفته جاری خاطرنشان کرد: ورود پول حقیقی در این هفته به حدود ۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نشان میدهد در حال حاضر تقاضای قابل توجهی در بازار وجود دارد.
رفتار خریداران و فروشندگان؛ عرضه در سطوح بالا لزوماً نشانه تغییر روند نیست
این کارشناس با اشاره به رفتار معاملهگران در روزهای اخیر بیان کرد: در معاملات اخیر، هر بار که بازار با افزایش عرضهها مواجه شده یا برخی نمادها برای مدت کوتاهی وارد فاز اصلاحی شدهاند، خریداران نسبتاً سریع وارد عمل شدهاند و از قیمتهای پایینتر برای خرید استفاده کردهاند. در نتیجه، برخی فروشندگانی که زودتر از بازار خارج شدهاند، مجبور شدهاند در قیمتهای بالاتر دوباره خریدار شوند.
اکبرپور در عین حال تأکید کرد که این رفتار باید در کنار رشد پرشتاب اخیر بازار بررسی شود. طبیعی است که بخشی از سرمایهگذاران پس از کسب بازدهی مناسب و مشاهده افزایش عرضهها، تصمیم به شناسایی سود بگیرند.
به گفته وی، وجود عرضه در سطوح فعلی لزوماً به معنای تغییر روند بازار نیست؛ همانطور که ورود پول نیز بهتنهایی نمیتواند تداوم رشد را تضمین کند. آنچه اهمیت دارد، کیفیت تقاضا و توانایی بازار برای جذب عرضههای موجود است.
نسبت P/E بازار در آستانه انتشار گزارشهای تابستان؛ رشد نرخ ارز چه اثری بر سودآوری دارد؟
اکبرپور در ادامه، با اشاره به وضعیت ارزندگی بازار و گزارشهای مالی پیش رو گفت: در حال حاضر، نسبت قیمت به درآمد گذشتهنگر بازار یا همان P/E بازار در محدوده ۱۰ واحد قرار دارد. این نسبت بر اساس سود چهار فصل گذشته محاسبه میشود و به همین دلیل، با انتشار گزارشهای جدید شرکتها میتواند تغییر کند.
وی برای تشریح این موضوع به تغییرات نرخ ارز حواله اشاره کرد و افزود: میانگین نرخ دلار حواله در تابستان سال گذشته حدود ۷۰ هزار تومان بود، در حالی که این رقم در تابستان امسال به حدود ۱۵۴ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، نرخ حواله ارز بیش از دو برابر شده و این تغییر میتواند برای شرکتهای صادراتمحور و دلاری، زمینه رشد درآمد و سودآوری را فراهم کند.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اثر احتمالی گزارشهای فصلی بر نسبت قیمت به درآمد بازار اظهار کرد: انتظار میرود با انتشار گزارشهای فصل تابستان، سود محققشده شرکتها افزایش پیدا کرده و نسبت P/E گذشتهنگر بازار کاهش یابد. برآورد مطرحشده این است که این نسبت میتواند حدود ۱.۵ واحد کاهش پیدا کند و به محدوده ۸.۹ واحد برسد؛ البته تحقق این موضوع به میزان رشد واقعی سود شرکتها بستگی دارد.
فاصله نرخ ارز آزاد و حواله؛ گزارشهای پاییز برای شرکتهای دلاری اهمیت دارند
اکبرپور با اشاره به ادامه فاصله قابل توجه میان نرخ ارز آزاد و نرخ ارز حواله بیان کرد: سیاست افزایش تدریجی نرخ حواله ارز نیز میتواند در ادامه بر درآمد شرکتها اثرگذار باشد. به همین دلیل، گزارشهای مالی فصل پاییز نیز اهمیت دارند؛ بهویژه برای شرکتهایی که امکان انتقال افزایش نرخ ارز به درآمد و سود خود را دارند.
وی در عین حال تأکید کرد که افزایش نرخ ارز بهتنهایی به معنای رشد متناسب سودآوری نیست. برای ارزیابی دقیقتر عملکرد شرکتها باید هزینه مواد اولیه، نرخ فروش محصولات، محدودیتهای تولید و صادرات و همچنین وضعیت حاشیه سود آنها نیز بررسی شود.
ابلاغیه جدید تخفیف خوراک پالایشگاهها؛ تغییر نرخ نفت سبک، سنگین و میعانات گازی
این کارشناس درباره ابلاغیه جدید مربوط به تخفیف خوراک شرکتهای پالایشی اظهار کرد: روز دوشنبه ابلاغیه جدیدی در این زمینه منتشر شد که بر اساس آن، تخفیف نفت سبک از ۵ دلار به ۲ دلار و تخفیف نفت سنگین از ۶ دلار به ۴ دلار و ۱۰ سنت کاهش پیدا کرده است. در مقابل، تخفیف خوراک میعانات گازی از ۲ دلار به ۳ دلار و ۱۰ سنت افزایش یافته است.
اکبرپور با اشاره به اینکه این ارقام از حدود یک ماه قبل در بررسیهای کارشناسی مطرح شده بودند، افزود: در مجموع، این تغییرات نرخ خوراک پالایشگاهها با بخش زیادی از انتظارات قبلی بازار همخوانی داشته است.
وی درباره نحوه ارزیابی اثر این مصوبه بر عملکرد پالایشگاهها تصریح کرد: برای بررسی تأثیر ابلاغیه بر سودآوری شرکتهای پالایشی نمیتوان تنها به تغییر تخفیف یک نوع خوراک اکتفا کرد. ترکیب خوراک مصرفی هر شرکت، قیمت فرآوردههای تولیدی و سایر اجزای فرمول قیمتگذاری نیز باید در نظر گرفته شوند تا مشخص شود تغییرات جدید چه اثری بر حاشیه سود هر پالایشگاه خواهند داشت.
صورتهای مالی ۶ماهه «مهان»؛ اهمیت استاندارد حسابداری شماره ۱۵ برای شرکتهای سرمایهگذاری
اکبرپور در بخش دیگری از تحلیل خود به گروه سرمایهگذاری پرداخت و گفت: روز سهشنبه صورتهای مالی ۶ماهه شرکت سرمایهگذاری مهان منتشر شد. این شرکت از معدود شرکتهای سرمایهگذاری است که استاندارد حسابداری شماره ۱۵ را در صورتهای مالی خود اجرا کرده و از محل شناسایی تغییرات ارزش روز داراییهای جاری، سود خالص قابل توجهی معادل ۶۸۵ تومان به ازای هر سهم شناسایی کرده است.
وی اهمیت این موضوع را در تأثیر اجرای استاندارد بر نحوه انعکاس ارزش داراییها و سود شرکتهای سرمایهگذاری دانست و افزود: به همین دلیل، صورتهای مالی سایر شرکتهای سرمایهگذاری نیز از این منظر قابل توجه خواهند بود.
این کارشناس بازار سرمایه در عین حال بر ضرورت تفکیک سود ناشی از تغییر ارزش داراییها از سود عملیاتی تکرارپذیر تأکید کرد و توضیح داد: برای ارزیابی ارزندگی شرکتهای سرمایهگذاری باید ترکیب سود، قابلیت تکرار آن و اثرش بر جریان نقدی نیز بررسی شود.
اکبرپور خاطرنشان کرد که این موضوع میتواند در تحلیل برخی شرکتهای بیمهای و بانکی نیز اهمیت داشته باشد؛ هرچند میزان اثرگذاری آن به ساختار داراییهای هر شرکت و نحوه اجرای استاندارد حسابداری در آن بستگی دارد.
معیار انتخاب سهام؛ سود دلاری، حاشیه سود عملیاتی و کیفیت جریان نقدی
اکبرپور در تشریح معیارهای انتخاب سهم در شرایط فعلی بازار سرمایه اظهار کرد: صرف بررسی سود ریالی شرکتها کافی نیست؛ بلکه باید مشخص شود هر شرکت تا چه اندازه توانایی رشد سودآوری دلاری دارد و آیا میتواند قدرت سودسازی خود را در برابر تورم حفظ کند یا خیر.
وی با اشاره به اهمیت حاشیه سود عملیاتی افزود: این شاخص نباید تنها در یک فصل بررسی شود، بلکه لازم است با فصلهای گذشته مقایسه شود تا مشخص شود حاشیه سود شرکت تا چه اندازه قابلیت تداوم دارد.
به گفته این کارشناس، کیفیت سود، میزان وابستگی شرکت به نرخ ارز، وضعیت فروش، هزینههای تولید و پایداری جریان نقدی نیز از دیگر معیارهای مهم در ارزیابی شرکتها هستند و باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرند.
اکبرپور همچنین با اشاره به دشوارتر شدن انتخاب تکسهم در بازار سرمایه بیان کرد: صندوقهای سهامی و صندوقهای بخشی نیز میتوانند برای برخی سرمایهگذاران گزینههای قابل بررسی باشند. با این حال، در انتخاب صندوقها نیز باید ترکیب داراییها، نقدشوندگی، کیفیت بازارگردانی و عملکرد آنها در مقایسه با شاخص مربوطه مورد توجه قرار گیرد.
تداوم رشد بورس به کیفیت سود شرکتها و توان بازار در جذب عرضهها وابسته است
وی در جمعبندی تحلیل خود از معاملات اخیر اظهار کرد: بازار سرمایه با ورود پول حقیقی و گسترش تقاضا توانسته است شرایط مناسبی را تجربه کند. از سوی دیگر، رشد نرخ ارز و انتشار گزارشهای جدید نیز میتوانند تصویر دقیقتری از وضعیت سودآوری شرکتها ارایه دهند.
اکبرپور تأکید کرد که برای ارزیابی مسیر آینده بازار، نباید صرفاً به رشد شاخصها یا ورود نقدینگی توجه داشت؛ بلکه کیفیت سود و ارزندگی سهام و توانایی بازار در جذب عرضهها عواملی هستند که میتوانند در ارزیابی تداوم روند فعلی نقش تعیینکنندهای داشته باشند.
پایان مطلب



