
کالبدشکافی وضعیت بورس و بازارهای موازی؛ از رشد ۱۵۰ درصدی درآمد شرکتها تا معمای شکاف ارزی
ولید هلالات، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار، با بررسی عملکرد درآمدی شرکتهای بورسی و مجموعهای از متغیرهای کلان، چشمانداز بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ را تشریح کرد و گفت درآمد شرکتها از سال گذشته تاکنون حدود ۱۵۰ درصد افزایش یافته است. به گفته او، مجموع درآمد ماهانه ۴۶۰ نماد بورسی که مهرماه سال گذشته ۶۰۴ همت بود، در مرداد و شهریور امسال به ترتیب به حدود ۱۳۰۰ و ۱۵۸۰ همت رسیده و این روند میتواند یکی از عوامل مهم در ارزیابی وضعیت بازار سهام باشد.
ولید هلالات، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار، با بررسی روند درآمد شرکتهای بورسی، ارزشگذاری بازار، نرخ بهره، تورم، نقدینگی و متغیرهای سیاسی و ارزی، چشمانداز بازار سرمایه را تشریح کرد و گفت: درآمد شرکتها از سال گذشته تاکنون حدود ۱۵۰ درصد رشد کرده و با توجه به مجموعه متغیرهای اثرگذار، شاخص کل بورس میتواند در افق سال ۱۴۰۵ به محدوده ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد برسد.
به گزارش پایگاه خبری بهاسان ولید هلالات مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار، در نشست تخصصی بررسی و تحلیل بازار سرمایه با حضور مدیران عامل نهادهای مالی، مدیران معاملات و معاملهگران ارشد بازار سرمایه، با ارایه تصویری آماری از وضعیت بازارها، به بررسی روند تاریخی بورس، وضعیت درآمد شرکتها، ارزشگذاری سهام، نرخ ارز، نقدینگی، مسکن، نرخ بهره و متغیرهای سیاسی و اقتصادی پرداخت.
وی با اشاره به وضعیت درآمد شرکتهای بورسی اظهار کرد: بررسی گزارشهای ماهانه ۴۶۰ نماد نشان میدهد مجموع درآمد ماهانه شرکتها از ۶۰۴ همت در مهرماه سال گذشته، بهطور میانگین در ۱۲ ماه اخیر به ۸۲۰ همت رسیده و این رقم در مرداد و شهریور امسال به ترتیب به حدود هزار و ۳۰۰ و هزار و ۵۸۰ همت افزایش یافته است.
هلالات افزود: بر این اساس، درآمد شرکتها از سال گذشته تاکنون حدود ۱۵۰ درصد رشد کرده است. این رشد درآمدی در صنایع مختلف نیز قابل مشاهده است و میتواند یکی از متغیرهای مهم در ارزیابی وضعیت فعلی بازار سرمایه باشد.
رشد قابلتوجه درآمد صنایع در تابستان
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار با اشاره به وضعیت درآمد صنایع مختلف در تابستان نسبت به مدت مشابه سال قبل گفت: میانه رشد درآمد در صنعت دارو ۱۷۵ درصد، پالایش نفت ۲۰۰ درصد، چوب و سلولزی ۱۶۰ درصد، زنجیره خوراکی، آشامیدنی و دامپروری ۱۳۵ درصد و صنعت شوینده، روانکار و شیمیایی ۱۲۳ درصد بوده است.
وی ادامه داد: درآمد صنعت کانیهای غیرفلزی نیز ۱۱۰ درصد و صنعت کاشی ۱۰۰ درصد افزایش داشته است. این ارقام نشان میدهد رشد درآمد شرکتها صرفاً به یک یا دو صنعت محدود نبوده و بخشهای مختلف بازار در تابستان عملکرد درآمدی متفاوت اما عمدتاً رو به رشدی داشتهاند.
نوبت کدام بازار است؟
هلالات در ادامه به مقایسه بازار سهام با سایر بازارها پرداخت و گفت: ارزش دلاری بازار سهام که در سال ۱۴۰۰ به اوج حدود ۲۴۰ میلیارد دلار رسیده بود، در سال ۱۴۰۴ به حدود ۸۷ میلیارد دلار کاهش یافته و برای سال ۱۴۰۵ حدود ۹۵ میلیارد دلار برآورد میشود.
وی افزود: اگر این محاسبه با در نظر گرفتن دلار توافقی انجام شود، ارزش بازار حدود ۱۴۶ میلیارد دلار خواهد بود. از سوی دیگر، حجم نقدینگی نیز میتواند تا سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۹۸ هزار همت برسد. پیشبینی میشود متوسط قیمت مسکن به حدود ۲۴۳ میلیون تومان به ازای هر مترمربع برسد که معادل حدود ۹۰۰ دلار خواهد بود.
P/E بازار در مسیر افزایش
هلالات با اشاره به نسبت P/E بازار گفت: این نسبت در سال ۱۳۹۹ به ۲۶.۳ رسیده بود، اما سال گذشته به ۵.۹ کاهش پیدا کرد و برای سال ۱۴۰۵ حدود ۹.۶ پیشبینی میشود. در برآوردهای مربوط به سال ۱۴۰۵، تورم سالانه حدود ۸۷ درصد، رشد نقدینگی ۵۳ درصد و نرخ بدون ریسک ۴۲ درصد در نظر گرفته شده است. در چنین شرایطی، شاخص کل بورس نیز میتواند در افق سال ۱۴۰۵ به محدوده ۷ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد برسد.
هلالات تأکید کرد: البته رسیدن شاخص به این محدوده به معنای آن نیست که بازار الزاماً بازدهی یکسانی با این سطح خواهد داشت و عوامل مختلفی در مسیر بازار اثرگذار هستند. در شرایط فعلی نیز بازار با فشار فروش مواجه است و بازههای مختلف بازدهی بازارها همچنان قابل مقایسه هستند.
پرسش اصلی؛ کدام بازار برنده خواهد بود؟
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار با اشاره به اهمیت انتخاب بازار مناسب گفت: مجموعهای از متغیرها وجود دارد که اثر قابلتوجهی بر بازار دارند و ما از آنها به عنوان «جدول پیشگو» استفاده میکنیم. طی هشت یا ۹ سال گذشته این جدول را بهروزرسانی کردهایم و تجربه نشان داده است که میتوان با استفاده از آن، تا حدی مسیر بازارها را از بیرون پیشبینی کرد و تشخیص داد کدام بازار میتواند برنده باشد.
وی افزود: همیشه این سوال مطرح میشود که کدام سهم خوب است، اما ممکن است بهترین سهم را خریداری کنیم و در بدترین بازار قرار بگیریم؛ در این صورت بازدهی ما نسبت به سایر بازارها مطلوب نخواهد بود یا بازار با فشار فروش مواجه میشود. بنابراین پیش از انتخاب سهم، باید وضعیت کلی بازار و ریسکها و بازدهی بازارهای رقیب را بررسی کرد.
ریسک سیاسی و بازارهای جهانی؛ دو متغیر مهم
هلالات اظهار کرد: انتظارات نسبت به تحولات سیاسی و نظامی تأثیر بسیار زیادی بر بازار سرمایه دارد و تحولات اجتماعی نیز اهمیت دارد. در کنار آن، بازارهای جهانی نیز برای بورس ایران بسیار مهم هستند، زیرا حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد بازار سهام ما به کامودیتیها وابسته است.
وی ادامه داد: درآمد دولت نیز به نفت وابسته است و زمانی که دولت در تنگنا قرار میگیرد، ممکن است قوانین عجیب و غریبی علیه شرکتها وضع کند یا برعکس، سیاستهایی را در جهت حمایت از آنها اتخاذ کند. بنابراین بازار کامودیتیها از دو جنبه برای ما اهمیت دارد؛ هم از منظر درآمد شرکتها و هم از منظر وضعیت درآمدی و سیاستگذاری دولت.
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار نرخ بهره بدون ریسک و میانگین نرخ اوراق خزانه در بازار را نیز یکی دیگر از متغیرهای مهم دانست و گفت: نرخ بهره بدون ریسک همواره به عنوان یک آیتم مهم مورد توجه بوده است؛ هرچند شدت اثرگذاری آن در مقاطع مختلف متفاوت بوده است.
تورم، نقدینگی و بازارهای موازی
هلالات افزود: نرخ تورم و انتظارات تورمی، نرخ رشد نقدینگی و همچنین بازده و ریسک بازارهای موازی نیز از متغیرهای مهم هستند. اگر بازارهای موازی ارزان باشند، این موضوع میتواند خبر بدی برای بازار سهام باشد، زیرا بازارهای رقیب پول را به سمت خود جذب میکنند.
وی ادامه داد: نرخ دلار بازار آزاد و فاصله میان دلار توافقی و دلار بازار آزاد نیز اهمیت زیادی دارد. در کنار این موارد، ناترازیهای انرژی و سیاستهای دولت نیز بهشدت بر بازار اثرگذار هستند و حتی در تعیین اینکه روی کدام صنایع سرمایهگذاری کنیم، نقش دارند.
بررسی ریسکها از سال ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۵
هلالات با تشریح «جدول پیشگو» گفت: یکی از نخستین جدولهایی که بررسی میکنیم، مربوط به ریسکهاست. قیمت نفت همواره یکی از آیتمهای مهم بوده و در جدول، سالهای مختلف از ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۵ مورد بررسی قرار گرفتهاند.
وی توضیح داد: انتخاب این سالها به دلیل اتفاقات مهم اقتصادی و سیاسی کشور بوده است. در سال ۱۳۹۴ برجام به عنوان یک اتفاق مهم سیاسی و اقتصادی امضا شد و اتفاق مهم بعدی در سال ۱۳۹۷ رخ داد که ترامپ از برجام خارج شد. از سال ۱۳۹۹ به بعد نیز تقریباً هر سال یک اتفاق مهم رخ داده و به همین دلیل دادههای ما از سال ۱۳۹۲ به بعد، بهصورت سالانه بررسی میشوند.
هلالات گفت: در سال ۱۳۹۴ سطح ریسک سیاسی و اجتماعی پایین بود و شاخص کل بورس حدود ۶۱ هزار و ۵۰۰ واحد قرار داشت. در سال ۱۳۹۷ سطح ریسکها افزایش پیدا کرد و خروج ترامپ از برجام نگرانیهایی ایجاد کرد، اما شاخص بورس در فاصله سالهای ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ توانست حدود سه برابر شود.
وی افزود: در سال ۱۳۹۹ شاخص به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد رسید و سطح ریسکهای سیاسی نیز بالا بود. در سال ۱۴۰۰ سطح ریسکها کاهش پیدا کرد، زیرا بایدن روی کار آمده بود و مذاکرات آغاز شده بود و این احتمال وجود داشت که توافقی حاصل شود. اما مذاکرات به نتیجه نرسید و با آغاز جنگ روسیه و اوکراین، دوباره سطح ریسکها افزایش یافت.
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار ادامه داد: پس از آن نیز سطح ریسکهای اجتماعی در مقاطع مختلف بالا باقی ماند و در برخی دورهها به سطوحی رسید که در سالهای قبل کمتر تجربه شده بود.
سه نرخ ارز و اثر آن بر درآمد شرکتها
هلالات با اشاره به روند نرخ ارز در سالهای مختلف اظهار کرد: سه مدل نرخ ارز رسمی برای ما اهمیت داشته است؛ نرخ ارز بازار آزاد، نرخ نیمایی و نرخ توافقی، یا هر عنوان دیگری که برای این نرخها در مقاطع مختلف استفاده شده است. در کنار این نرخها، دلار حمایتی یا ترجیحی نیز برای صنایعی مانند خوراک، غذا و دارو اهمیت داشته است.
وی افزود: فاصله میان این نرخها و سیاست دولت باعث شده است که در برخی سالها بازار بازدهی کمتری داشته باشد و در برخی سالها شاخص هموزن عملکرد بهتری ثبت کند. در واقع ممکن است در بعضی دورهها شرکتهای صادراتی بازده بهتری داشته باشند و بررسی فاصله نرخهای مختلف ارز میتواند به عنوان یک علامت نشان دهد که در بازار فعلی، کدام بخش امکان عملکرد بهتر دارد.
هلالات توضیح داد: در سال ۱۳۹۴ دلار آزاد حدود ۳ هزار و ۸۰۰ تومان، دلار نیمایی حدود ۳ هزار و ۴۰۰ تومان و دلار حمایتی نیز حدود ۳ هزار و ۴۰۰ تومان بود. بنابراین در آن مقطع عملاً با شرایطی نزدیک به تکنرخی بودن ارز مواجه بودیم و نرخهای مختلف فاصله چندانی از یکدیگر نداشتند.
وی ادامه داد: در سال ۱۳۹۷ دلار آزاد به حدود ۱۲ هزار و ۴۰۰ تومان رسید، در حالی که دلار نیمایی حدود ۱۳ هزار و ۲۰۰ تومان بود؛ یعنی حتی نرخ نیمایی از نرخ بازار آزاد نیز بالاتر قرار گرفت.
فاصله نرخ ارز و عقبماندگی درآمد شرکتها
هلالات گفت: در چنین شرایطی، هرچقدر نرخ دلار افزایش پیدا کرده، درآمد شرکتها نیز تحت تأثیر آن افزایش یافته است. اگر تورم ۵۰ یا ۶۰ درصدی ایجاد شده، این موضوع در درآمد شرکتها و تسعیر آنها نیز دیده میشود.
وی افزود: در سال ۱۳۹۹ دلار آزاد به حدود ۳۱ هزار تومان رسیده بود، در حالی که دلار نیمایی حدود ۲۳ هزار تومان بود و فاصلهای ۸ تا ۹ هزار تومانی میان این دو نرخ وجود داشت. در چنین شرایطی، درآمد شرکتهای بورسی با دلار ۲۳ هزار تومانی رشد کرده بود؛ یعنی نسبت به سال ۱۳۹۷ حدود ۱۰ هزار تومان افزایش داشت، در حالی که دلار آزاد نسبت به همان سال حدود ۲۰ هزار تومان رشد کرده بود.
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری اقتصاد بیدار تصریح کرد: بنابراین در چنین فضایی، درآمد شرکتها نسبت به تورم و رشدی که نرخ دلار آزاد ایجاد کرده بود، یک سطح عقبتر قرار داشت. از سوی دیگر، در نرخ دلار حمایتی نیز رشدی اتفاق نیفتاده بود و در نتیجه درآمد شرکتهایی که از این نرخ تغذیه میکردند، با همان شدت رشد نمیکرد و طبیعتاً بازدهی مطلوبی برای آنها ایجاد نمیشد.
رشد درآمد شرکتها در برابر متغیرهای کلان
وی در جمعبندی سخنان خود با اشاره به رشد قابلتوجه درآمد شرکتها تأکید کرد: برای تحلیل بازار سرمایه نمیتوان تنها یک متغیر مانند قیمت سهام یا شاخص کل را مورد توجه قرار داد. وضعیت درآمد شرکتها، نرخ ارز، فاصله نرخهای مختلف ارز، نرخ بهره، تورم، نقدینگی، بازارهای موازی، قیمت کامودیتیها و همچنین ریسکهای سیاسی و اجتماعی، همگی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
هلالات خاطرنشان کرد: گزارشهای ماهانه ۴۶۰ نماد نشان میدهد درآمد شرکتها از ۶۰۴ همت در مهرماه سال گذشته به میانگین ۸۲۰ همت در ۱۲ ماه اخیر رسیده و در مرداد و شهریور امسال نیز به ترتیب به ۱۳۰۰ و ۱۵۸۰ همت افزایش یافته است. بنابراین، در کنار ریسکهای موجود، سمت درآمدی شرکتها نیز تغییر محسوسی داشته و همین موضوع یکی از عوامل مهم در ارزیابی چشمانداز بازار سرمایه خواهد بود.
پایان مطلب



