
فشار فروش گسترده در بورس زیر سایه تنشهای سیاسی
عطیه پرتوسعد، کارشناس بازار سرمایه، با بررسی عملکرد معاملات روز یکشنبه ۱۹ مهرماه ۱۴۰۵، افزایش تنشهای سیاسی و نظامی را از عوامل اثرگذار بر فشار فروش در بازار سهام دانست و با اشاره به ثبت ارزش معاملات حدود ۷۳ همت و خروج نزدیک به ۴ همت پول حقیقی، تأکید کرد که ارزش بالای معاملات بهتنهایی نشانه ورود نقدینگی جدید یا آغاز روند صعودی نیست. به گفته او، کاهش ریسکهای سیاسی، بهبود چشمانداز اقتصادی، انتشار گزارشهای بنیادی امیدوارکننده و افزایش اطمینان سرمایهگذاران، از جمله عوامل موردنیاز برای بازگشت تقاضای پایدار به بازار هستند.
بازار سرمایه در معاملات روز یکشنبه ۱۹ مهرماه ۱۴۰۵، تحت تأثیر افزایش تنشهای سیاسی و نظامی، روزی منفی را پشت سر گذاشت. فشار فروش از ابتدای معاملات در بخشهای مختلف بازار مشاهده میشد و تقاضای موجود نیز نتوانست عرضههای شکلگرفته را بهطور کامل جذب کند. در چنین شرایطی، گستردگی عرضهها در صنایع مختلف نشان داد که افزایش نا اطمینانی و شرایط عمومی بازار همچنان بر تصمیمگیری سرمایهگذاران تأثیر قابلتوجهی دارد.
عطیه پرتوسعد کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با پایگاه خبری بهاسان، با اشاره به روند معاملات روز یکشنبه و تأثیر تنشهای سیاسی و نظامی بر رفتار معاملهگران اظهار کرد: بازار سهام معاملات امروز را با فشار فروش قابلتوجهی آغاز کرد؛ فشاری که تقریباً در تمامی صنایع بازار مشاهده میشد و نشان میداد سطح ریسکهای سیاسی همچنان یکی از عوامل اصلی تصمیمگیری سرمایهگذاران است.
وی افزود: در ادامه معاملات نیز تقاضای موجود نتوانست عرضههای شکلگرفته را بهطور کامل جذب کند و در نتیجه، فشار فروش تا پایان معاملات ادامه یافت. از نکات مهم معاملات امروز، فراگیر بودن عرضهها در صنایع مختلف بود؛ زیرا زمانی که فشار فروش به یک صنعت یا چند نماد خاص محدود نمیشود و بخش بزرگی از بازار را درگیر میکند، میتوان نتیجه گرفت که بخشی از رفتار معاملهگران، بیش از آنکه از تحلیل بنیادی شرکتها ناشی شود، تحت تأثیر شرایط عمومی بازار و افزایش نا اطمینانی قرار دارد.
این کارشناس ادامه داد: در چنین فضایی، حتی شرکتهایی که از نظر بنیادی شرایط قابلقبولی دارند نیز ممکن است از فشار فروش در امان نمانند؛ بنابراین، در شرایط فعلی باید میان ارزش ذاتی شرکتها و رفتار کوتاهمدت قیمت سهام تفاوت قایل شد؛ چراکه افت قیمتها لزوماً به معنای تغییر در وضعیت بنیادی تمام شرکتها نیست.
ارزش معاملات ۷۳ همتی در کنار خروج ۴ همت پول حقیقی
پرتوسعد با بررسی آمار معاملات بازار سهام عنوان کرد: ارزش معاملات ثبتشده در بازار امروز به حدود ۷۳ هزار میلیارد تومان رسید؛ بااینحال، در کنار این حجم از معاملات، شاهد خروج حدود ۴ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار بودیم.
وی با اشاره به اهمیت بررسی همزمان این دو شاخص توضیح داد: ازیکطرف، ارزش معاملات نشان میدهد که حجم قابلتوجهی از داراییها میان خریداران و فروشندگان جابهجاشده است؛ اما از طرف دیگر، خروج پول حقیقی حاکی از آن است که بخشی از سرمایهگذاران در شرایط فعلی ترجیح دادهاند قسمتی از داراییهای خود را از بازار سهام خارج کنند.
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: ارزش بالای معاملات بهتنهایی نمیتواند نشانه ورود نقدینگی جدید یا آغاز یک روند صعودی باشد. برای ارزیابی دقیقتر شرایط بازار، باید در کنار ارزش معاملات، وضعیت ورود و خروج پول، گستردگی عرضه و تقاضا و رفتار سرمایهگذاران در روزهای آینده نیز موردبررسی قرار گیرد.
به گفته وی، آنچه در شرایط فعلی اهمیت بیشتری دارد، مشخص شدن جهت جریان نقدینگی و ارزیابی توان بازار برای جذب عرضههاست؛ زیرا گردش بالای معاملات، در صورت همراه نبودن با ورود پول و تقویت تقاضا، لزوماً به بهبود پایدار روند بازار منجر نمیشود.
فشار فروش در صندوقهای کالایی و تأثیر نوسانات دلار
پرتوسعد در ادامه با بررسی وضعیت صندوقهای کالایی بیان کرد: این صندوقها نیز معاملات امروز را با فشار فروش آغاز کردند. کاهش نسبی قیمت دلار در بازار آزاد، یکی از عواملی بود که میتوانست بر انتظارات سرمایهگذاران و رفتار معاملاتی در این بخش از بازار اثر بگذارد.
وی تأکید کرد: قیمت صندوقهای کالایی تنها تحت تأثیر قیمت دارایی پایه قرار ندارد و عواملی مانند تغییرات نرخ ارز، قیمت جهانی کالاها، میزان تقاضای سرمایهگذاران و فاصله قیمت معاملاتی صندوق با خالص ارزش داراییهای آن، موسوم به NAV، نیز در تعیین قیمت نقش دارند.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: به همین دلیل، برای تحلیل وضعیت صندوقهای کالایی نمیتوان صرفاً به روند قیمت دارایی پایه اکتفا کرد؛ بلکه لازم است شرایط معاملاتی هر صندوق و نسبت قیمت آن به ارزش خالص داراییها نیز بهدقت بررسی شود.
حباب مثبت ۱۵ درصدی در برخی صندوقهای کالایی
پرتوسعد با اشاره به افزایش حباب مثبت در برخی صندوقهای کالایی تصریح کرد: یکی از موضوعات قابلتوجه در معاملات این صندوقها، فاصله قیمت معاملاتی با ارزش خالص داراییهاست. زمانی که قیمت یک صندوق بافاصله قابلتوجهی بالاتر از ارزش خالص داراییهای آن قرار میگیرد، خریداران جدید عملاً دارایی موردنظر را با قیمتی بیشتر از ارزش محاسباتی آن خریداری میکنند.
وی در این زمینه توضیح داد: بر اساس ارقام مطرحشده در بررسی امروز، صندوقهای «سینرژی» و «سافرون» با حباب مثبت حدود ۱۵ درصدی مواجه هستند. چنین فاصلهای میتواند ریسک خرید این صندوقها را افزایش دهد؛ زیرا در صورت کاهش تقاضا و تخلیه حباب، حتی اگر ارزش داراییهای پایه تغییر محسوسی نداشته باشد، قیمت معاملاتی صندوق نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: به بیان سادهتر، سرمایهگذار در چنین شرایطی علاوه بر ریسک نوسان قیمت دارایی پایه، ریسک کاهش حباب صندوق را نیز میپذیرد. ازاینرو، هنگام مقایسه صندوقهای کالایی، توجه به حباب قیمتی و خالص ارزش داراییها اهمیت زیادی دارد و نباید صرفاً بر اساس روند قیمت یا بازدهی گذشته یک صندوق تصمیمگیری کرد.
پرتوسعد خاطرنشان کرد: وجود حبابهای مثبت سنگین در برخی صندوقها میتواند تصمیمگیری سرمایهگذاران جدید را دشوار کند. حتی اگر چشمانداز بلندمدت دارایی پایه مثبت باشد، خرید صندوق بافاصله زیاد از ارزش ذاتی ممکن است بازدهی نهایی سرمایهگذار را تحت تأثیر منفی قرار دهد؛ چراکه بخشی از قیمت پرداختشده، ناشی از حباب معاملاتی صندوق است و نه ارزش واقعی داراییهای آن.
نقش بازارگردانی در بهبود نقدشوندگی صندوقها
پرتوسعد با اشاره به راهکارهای کاهش فاصله قیمت معاملاتی صندوقها باارزش داراییهای آنها گفت: انتظار میرود مدیران صندوقها و سازوکارهای بازارگردانی، در چارچوب وظایف و امکانات خود، به بهبود نقدشوندگی و کاهش فاصله غیرمتعارف قیمت معاملاتی با خالص ارزش داراییها کمک کنند.
وی درعینحال تأکید کرد: بازارگردانی بهتنهایی تضمینکننده حذف حباب نیست و رفتار عرضه و تقاضا همچنان نقش تعیینکنندهای در شکلگیری قیمتها دارد؛ بنابراین، سرمایهگذاران نیز باید هنگام ورود به صندوقهای کالایی، علاوه بر بررسی شرایط دارایی پایه، میزان حباب قیمتی را در ارزیابی ریسک سرمایهگذاری خود لحاظ کنند.
به گفته این کارشناس، توجه به فاصله قیمت معاملاتی و ارزش خالص داراییها میتواند از خرید در قیمتهای نامناسب جلوگیری کند و در شرایطی که بازار با نوسان همراه است، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بازار سهام برای بازگشت تقاضای پایدار به محرکهای قویتر نیاز دارد
پرتوسعد در ارزیابی چشمانداز بازار سرمایه اظهار کرد: بازار سهام در شرایط فعلی برای شکلگیری یک روند صعودی پایدار به محرکهای قدرتمندتری نیاز دارد. کاهش ریسکهای سیاسی، بهبود چشمانداز اقتصادی، انتشار گزارشهای بنیادی امیدوارکننده و افزایش اطمینان سرمایهگذاران میتوانند از جمله عواملی باشند که زمینه بازگشت تقاضا را فراهم میکنند.
وی افزود: در مقابل تا زمانی که نا اطمینانیهای سیاسی و نظامی ادامه داشته باشد و سرمایهگذاران چشمانداز روشنی از شرایط پیش رو نداشته باشند، احتمال تداوم احتیاط در معاملات وجود دارد. در چنین فضایی، حتی انتشار برخی گزارشهای مثبت یا ثبت ارزش معاملات بالا نیز لزوماً برای شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند کافی نخواهد بود.
این کارشناس با اشاره به رقابت بازار سهام با بازارهای موازی ادامه داد: بازار سهام برای جذب نقدینگی و رقابت با سایر بازارها باید بتواند چشمانداز بازدهی قابلقبولتری در برابر ریسکهای خود ارایه دهد. در غیر این صورت، بخشی از سرمایهگذاران ممکن است ترجیح دهند منابع خود را در بازارهایی نگهداری کنند که از نگاه آنها، تناسب مناسبتری میان بازدهی مورد انتظار و ریسک وجود دارد.
احتمال تداوم نوسان یا اصلاح در کوتاهمدت
پرتوسعد با جمعبندی شرایط معاملات روز یکشنبه خاطرنشان کرد: با توجه به خروج پول حقیقی، فشار فروش گسترده در صنایع مختلف و نبود محرک مشخص و قدرتمند برای رشد بازار، میتوان احتمال ورود بازار به دورهای نوسانی یا اصلاحی را جدی دانست.
وی تأکید کرد: این ارزیابی به معنای قطعی بودن ریزش بازار نیست؛ بلکه نشان میدهد تا زمانی که تغییرات مثبتی در متغیرهای اثرگذار ایجاد نشود، باید نسبت به تداوم رشد بازار بااحتیاط بیشتری برخورد کرد. در شرایط فعلی، نمیتوان صرفاً با اتکا به ارزش معاملات بالا انتظار داشت که روند صعودی قدرتمندی شکل بگیرد؛ بلکه بازگشت تقاضای پایدار، بهبود جریان نقدینگی و کاهش فشار فروش در روزهای آینده اهمیت بیشتری دارد.
این کارشناس در پایان با اشاره بهضرورت مدیریت ریسک در شرایط فعلی بازار گفت: پرهیز از خریدهای هیجانی و توجه به ارزشگذاری داراییها اهمیت بیشتری پیداکرده است. بهویژه در صندوقهای کالایی، بررسی حباب قیمتی پیش از ورود میتواند نقش مهمی در جلوگیری از خرید در قیمتهای نامناسب داشته باشد.
پرتوسعد در جمعبندی نهایی عنوان کرد: بازار سهام برای عبور از شرایط فعلی و عملکرد بهتر در مقایسه با بازارهای موازی، به محرکهای قویتر و افزایش اطمینان سرمایهگذاران نیاز دارد؛ محرکهایی که در حال حاضر، نشانه روشنی از تحقق آنها مشاهده نمیشود. تا زمان بهبود این شرایط، در نظر گرفتن احتمال نوسان، حرکت خنثی یا اصلاح بازار و پرهیز از پیشبینی قطعی درباره جهت معاملات، رویکرد محتاطانهتری خواهد بود.
پایان مطلب



