
روایت سازی خودروسازان از کمبود ورق؛ بهانهای برای گرانی؟ / خودروسازان از سود هم زیان میسازند
بازار فولاد چیزی جز تعادل نشان نمیدهد، اما خودروها بیوقفه گران میشوند. بهاسان در گزارش خود این تناقض را واکاوی کرده است.
به گزارش گروه تحلیل پایگاه خبری بهاسان، روایت سازی خودروسازان از کمبود ورق حالا دیگر به یک تاکتیک آشنا در صنعت خودرو تبدیلشده است؛ تاکتیکی که در هر مقطع بحرانی، یک متغیر بیرونی را بهعنوان عامل اصلی افزایش قیمت معرفی میکند و از دل آن، مجوزی نانوشته برای رشد نرخ محصولات استخراج میشود.
این بار نیز، پس از تنشهای اخیر و آسیب به بخشی از زیرساختهای صنعتی، صنعت فولاد بهانهای تازه برای این سناریوی تکراری شده است. در شرایطی که اقتصاد کشور به دنبال بازگشت به ثبات نسبی است، انتظار میرفت بنگاههای بزرگ با رویکردی مسیولانهتر عمل کنند، اما شواهد نشان میدهد برخی خودروسازان نهتنها از این فضا برای اصلاح ساختار خود استفاده نکردهاند، بلکه آن را به فرصتی برای انتقال هزینهها به مصرفکننده تبدیل کردهاند.
این در حالی است که دادههای بازار فولاد، تصویر روشنی از عدم وجود کمبود شدید ارایه میدهد و همین مسیله، پرسشهای جدی درباره صداقت این روایتها ایجاد کرده است.
زیان انباشته؛ ریشهای که با گرانی پنهان میشود
اگر از سطح روایتها عبور کنیم و به صورتهای مالی نگاه بیندازیم، تصویر واقعیتری از وضعیت خودروسازان به دست میآید. بررسی آخرین گزارش میاندورهای نشان میدهد این شرکتها با وجود ثبت درآمدهای چند صد هزار میلیارد تومانی، به دلیل بهای تمامشده سنگین و ساختار هزینهای ناکارآمد، عملاً سودآوری پایداری ندارند.
در نمونه موردبررسی، درآمدی در حدود ۲۱۲ هزار میلیارد تومان ثبتشده، اما بهای تمامشده نزدیک به همین رقم، عملاً سود ناخالص را به حداقل رسانده است. در ادامه، هزینههای عملیاتی و مالی، همین سود محدود را نیز از بین برده و درنهایت زیان خالصی بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومان رقم خورده است.
این اعداد زمانی معنادارتر میشوند که به زیان انباشته بیش از ۱۳۰ هزار میلیارد تومانی در کنار سرمایه ۲۵۶ هزار میلیارد تومانی نگاه کنیم؛ وضعیتی که شرکت را در شمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت قرار داده است. پرسش کلیدی اینجاست: آیا افزایش قیمت خودرو، راهکاری برای اصلاح این ساختار است یا صرفاً تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر آن؟
ادعای کمبود ورق؛ واقعیت بازار چه میگوید؟
در سوی دیگر ماجرا، خودروسازان با اشاره به آسیبهای واردشده به صنعت فولاد، از کمبود ورق بهعنوان عامل اصلی افزایش قیمت یاد میکنند؛ اما دادههای واقعی بازار، این ادعا را به چالش میکشد.
در معاملات فیزیکی بورس کالا طی روزهای ۷ و ۸ اردیبهشت، حجم قابلتوجهی از ورق گرم به بازار عرضهشده است. مجموع عرضه به بیش از ۱۶۰ هزارتن رسیده و حدود ۷۸ درصد آن نیز به فروش رفته است. میزان تقاضا نیز در حدود ۱۳۰ هزارتن ثبتشده که نشان میدهد بازار نهتنها با کمبود شدید مواجه نیست، بلکه حتی رقابت فشردهای نیز برای خرید شکل نگرفته است.
در شرایط کمبود واقعی، انتظار میرود تقاضا از عرضه پیشی بگیرد و رقابت قیمتی تشدید شود؛ اما آنچه در عمل رخداده، فاصله محسوسی با این الگو دارد.
بررسی دقیقتر نشان میدهد این معاملات در قالب قراردادهای سلف و مچینگ انجامشدهاند و جریان عرضه در بازار ادامه داشته است. حتی درآمد حاصل از این معاملات نیز نشاندهنده فعال بودن زنجیره تأمین است.
قیمت ورق گرم در این معاملات حدود ۸۵ هزارتومان به ازای هر کیلوگرم تعیینشده که نسبت به آخرین معاملات اسفندماه، حدود ۳۴ درصد رشد داشته است. این افزایش، اگرچه قابلتوجه است، اما نمیتواند جهشهای شدید قیمت خودرو را توجیه کند.
تناقض رفتاری خودروسازان؛ سوالی که بیپاسخمانده
در این میان، یک تناقض جدی وجود دارد که نمیتوان از آن عبور کرد. اگر واقعاً کمبود ورق وجود دارد، چرا تقاضا در بورس کالا بهصورت کامل و هیجانی شکل نگرفته است؟ چرا خریدها هجومی نیست و چرا بخشی از عرضه بدون رقابت خاصی معامله میشود؟
و اگر بازار در وضعیت تعادل یا حتی مازاد عرضه قرار دارد، مبنای افزایش قیمت خودرو چیست؟
این شکاف میان روایت و واقعیت، نشان میدهد که ادعای کمبود، بیش از آنکه بر دادههای واقعی استوار باشد، به ابزاری برای مدیریت انتظارات و توجیه افزایش قیمت تبدیلشده است.
جهش قیمت خودرو؛ جلوتر از منطق بازار
نگاهی به بازار خودرو نشان میدهد افزایش قیمتها با سرعتی فراتر از متغیرهای بنیادین رخداده است. برخی محصولات در بازهای کمتر از یک ماه، رشدهایی بین ۲۵ تا ۴۶ درصد را تجربه کردهاند؛ جهشی که نه با نرخ ارز همخوانی دارد و نه با تغییرات هزینه مواد اولیه.
این روند نشان میدهد قیمتگذاری در صنعت خودرو، بیش از آنکه تابع واقعیتهای اقتصادی باشد، تحت تأثیر سیاستهای داخلی شرکتها و فضای روانی بازار قرار دارد.
گرانی با چاشنی روایت
درنهایت، آنچه از کنار هم قرار دادن این دادهها به دست میآید، تصویری روشن از یک الگوی تکراری است: استفاده از بحران بهعنوان فرصت. بازاری که در آن کالا در قیمت پایه و بدون رقابت شدید معامله میشود، بازار کمبود نیست. در چنین شرایطی، روایت کمبود زمانی خطرناک میشود که به ابزار گرانی تبدیل شود. به نظر میرسد در صنعت خودرو، بحرانها نه تهدید، بلکه فرصتهایی تکرارشونده برای بازتعریف قیمتها هستند.
واقعیت این است که خودروسازان بیش از آنکه از کمبود ورق آسیب ببینند، از فضای مبهم آن بهرهبرداری میکنند. تا زمانی که شفافیت در هزینهها و سازوکار قیمتگذاری ایجاد نشود، این چرخه ادامه خواهد داشت و هزینه آن، همچنان از جیب مصرفکننده پرداخت میشود.
پایان مطلب
پایگاه خبری بهاسان، آمادگی دارد پاسخ یا توضیحات تکمیلی شما را در خصوص این خبر، بدون حذف نظرات، انعکاس دهد تا مسیر شفافتری برای سرمایهگذاران شکل بگیرد.






