
معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز
اظهارات تازه رئیس سازمان بورس از اقدامات برای آمادهسازی بازار سرمایه و احتمال بازگشایی آن در بازه ۱۰ تا ۱۲ روز آینده حکایت دارد. اما این اعلام، معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز را به یک چالش چندوجهی تبدیل کرده است.
به گزارش بهاسان، نزدیک به ۶۰ روز از خاموشی تالار شیشهای میگذرد و تعطیلی معاملات سهام، اکنون به یکی از مبهمترین و حساسترین پروندههای بازار سرمایه تبدیلشده است. درحالیکه هنوز زمان دقیقی برای بازگشایی بورس تهران اعلامنشده، اظهارات تازه رییس سازمان بورس از اقداماتی برای آمادهسازی بازار و احتمال بازگشایی طی ۱۰ تا ۱۲ روز آینده حکایت دارد.
بااینحال، همین اعلام، لایههای تازهای از پرسش و ابهام را پیشروی فعالان بازار قرار داده و معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز را به یک چالش چندوجهی تبدیل کرده است. سیاستگذار در آستانه بازگشایی با سه ضلع اصلی مواجه است.
نخست، تعیین زمان مناسب بازگشایی؛ دومی، نحوه و کیفیت افشای اطلاعات شفاف از وضعیت شرکتهای آسیبدیده و خسارتهای وارده به تأسیسات تولیدی؛ و سومی، ملاحظات امنیتی و ریسکهای محیطی که کماکان بهطور کامل برطرف نشده و ممکن است در هرلحظه تکرار شود. حل این معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز نیازمند رویکردی چندلایه و غیر سنتی است.
این سه ضلع، تصمیمگیری را از یک اقدام صرفاً فنی به چالشی حساس با تبعات روانی، رفتاری و حتی اعتباری برای بازار سرمایه تبدیل کرده است. هرگونه اشتباه در محاسبه زمان یا نحوه بازگشایی میتواند اعتماد باقیمانده سهامداران را برای همیشه نابود کند و بازار را با موجی از فروش هیجانی و صفهای طولانی فروش مواجه سازد. معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز حالا به آزمونی تاریخی برای سیاستگذاران تبدیلشده است.
فهرست مطالب:
- سه ضلع معمای بازگشایی
- دوگانگی تحلیلگران؛ دیرهنگام یا قابل دفاع؟
- پیششرطهای کارشناسی برای بازگشت
- در انتظار تصمیم تاریخی سیاستگذار
سه ضلع معمای بازگشایی
آنطور که از صحبتهای مقام ناظر بازار سرمایه برمیآید، سیاستگذار در آستانه بازگشایی تالار شیشهای با یک معادله چندوجهی مواجه است. معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز سه ضلع اصلی دارد: اول، تعیین زمان مناسب بازگشایی؛ دوم، نحوه و کیفیت افشای اطلاعات شرکتها و وضعیت آنها پس از جنگ؛ و سوم، ملاحظات امنیتی و ریسکهای محیطی که همچنان به طور کامل برطرف نشده است.
این سه ضلع، تصمیمگیری را از یک «اقدام صرفاً فنی» به یک انتخاب حساس با تبعات رفتاری، روانی و حتی اعتباری برای بازار سرمایه تبدیل کرده است. هر اشتباه در محاسبه زمان یا نحوه بازگشایی، میتواند اعتماد چندین ساله سهامداران را یکباره نابود کند. از همین روست که سیاستگذار به جای شتاب در بازگشایی، ترجیح داده است با احتیاط و سنجیدگی عمل کند، هرچند این احتیاط خود به انتقادات دامن زده است.
دوگانگی تحلیلگران؛ دیرهنگام یا قابل دفاع؟
خبرهای مرتبط با بازگشایی بورس تهران، واکنشهای متفاوتی را در میان تحلیلگران برانگیخته است. یک طیف، تصمیم به بازگشایی را «دیرهنگام» میدانند. از منظر آنها، تعطیلی طولانی دو عامل مخرب داشته است. اول اینکه فشار فروش انباشته در این دو ماه به شدت افزایش یافته و سرمایهگذارانی که منتظر فرصت برای خروج هستند، ممکن است در روزهای نخست بازگشایی موجی از عرضه ایجاد کنند. دوم اینکه بیاعتمادی نسبت به نقدشوندگی بازار سهام تشدید شده و ریسک رفتارهای هیجانی به مراتب بیشتر از قبل شده است.
در مقابل، گروهی دیگر معتقدند با توجه به سطح بالای ریسکها و ابهاماتی که در هفتههای اول پس از جنگ وجود داشت، تعویق در بازگشایی تا حدی قابل دفاع بوده است. این طیف استدلال میکنند که بازگشایی زودهنگام در شرایط اوج نااطمینانی، میتوانست به بروز شوکهای شدید قیمتی و رفتارهای غیرعقلانی منجر شود. از این منظر، تعطیلی طولانی اگرچه هزینههایی داشته، اما از یک فاجعه بزرگتر جلوگیری کرده است. این دوگانگی نشان میدهد که همچنان اجماع روشنی درباره «زمان» و «چگونگی» بازگشایی وجود ندارد و تصمیم سیاستگذار در کانون چالش و انتظار قرار گرفته است.
پیششرطهای کارشناسی برای بازگشت
کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز تنها با فراهم شدن چند پیششرط کلیدی حل خواهد شد. اولین و مهمترین شرط، شفافیت اطلاعاتی کامل است. شرکتها باید وضعیت دقیق خسارتهای خود، میزان آسیب به تأسیسات تولیدی و چشمانداز بازگشت به مدار تولید را به صورت شفاف اعلام کنند. بدون این اطلاعات، سرمایهگذاران در تاریکی مطلق تصمیم خواهند گرفت.
دومین شرط، تعیین تکلیف شرکتهای آسیبدیده است. صنایعی که خسارتهای جدی دیدهاند و ممکن است تا ماهها توان تولید نداشته باشند، نباید همزمان با سایر شرکتها و با همان مکانیزمهای قدیمی بازگشایی شوند. پیشنهاداتی مانند ایجاد بازار جداگانه برای این شرکتها یا ارایه بستههای حمایتی ویژه، در این میان مطرح شده است.
سومین شرط، تدوین قوانین موقت برای مدیریت نوسانات شدید در روزهای ابتدایی بازگشایی است. سازوکارهایی مانند دامنه نوسان محدودتر در روزهای اول، تشکیل صفهای خرید و فروش کنترلشده و تزریق هدفمند نقدینگی توسط نهادهای حمایتی، میتواند از سقوط آزاد قیمتها جلوگیری کند.
در انتظار تصمیم تاریخی سیاستگذار
معمای بازگشایی بورس پس از ۶۰ روز حالا به آزمونی تاریخی برای سیاستگذاران بازار سرمایه تبدیل شده است. تجربه تعطیلیهای قبلی نشان داده که هرچه بازار دیرتر بازگشایی شود، فشار فروش انباشته بیشتر و اعتماد سهامداران کمتر میشود. از سوی دیگر، بازگشایی عجولانه و بدون آمادگی کافی میتواند فاجعهبارتر از تعطیلی باشد.
روزهای آینده، زمان تصمیمگیری نهایی است. سرمایهگذاران خرد و کلان، نهادهای مالی و تحلیلگران، همگی چشم به تصمیمی دوختهاند که میتواند سرنوشت بازار سرمایه را برای ماهها و شاید سالهای آینده تعیین کند. آنچه مسلم است، این است که بازگشایی، هر زمان و به هر شکلی که انجام شود، بدون پشتوانه حمایتی قوی و شفافیت اطلاعاتی کامل، نمیتواند اعتماد از دست رفته را بازگرداند.
سیاستگذار باید به درستی میان «زود باز کردن» و «دیر باز کردن» یکی را انتخاب کند؛ اما مهمتر از زمان، «چگونگی» بازگشایی است. اگر این بار هم بازار بدون برنامه روشن و پشتوانه کافی باز شود، شاید بار دیگر شعار «بازار سرمایه، تابلوی تمام نمای اقتصاد» به یک طنز تلخ تبدیل شود.
پایان مطلب



