پارادوکس نقدینگی و قفل مالی / بازار سرمایه، گذرگاه اجباری نجات اقتصاد

رئیس هیئت‌مدیره نیکان رسانه در هفتمین همایش تأمین مالی، اقتصاد ایران را درگیر یک پارادوکس بزرگ توصیف کرد: سیل ۵۰ درصدی رشد نقدینگی در برابر قفل مالی بنگاه‌های بزرگ. راه برون‌رفت از این بن‌بست، عبور از نسخه‌های قدیمی و حرکت به سمت بازار سرمایه دیجیتال، ابزار‌های نوین و پذیرش نقش بخش خصوصی است.

به گزارش بهاسان، امیر آشتیانی، رییس هییت‌مدیره نیکان رسانه و عضو شورای سیاست‌گذاری هفتمین همایش تأمین مالی، در تحلیل خود از وضعیت اقتصاد ایران، تناقضی عمیق را تشریح و نقش راهبردی بازار سرمایه در حل آن را برجسته کرد.

به گفته وی، اقتصاد کشور در وضعیت رکود و انتظار، درگیر یک پارادوکس بزرگ است: از یک‌سو، رشد نقدینگی و پایه پولی نزدیک به ۵۰ درصد، سیل عظیمی از پول را ایجاد کرده و از سوی دیگر، بنگاه‌های اقتصادی بزرگ با قفل تأمین مالی مواجه‌اند.

 

ریشه بحران: انقباض بانکی و فرار سرمایه به سمت دارایی‌های غیرمولد

آشتیانی ریشه این وضعیت را در سیاست انقباضی نظام بانکی به دلایل ساختاری و نظارتی دانست و گفت: اعطای تسهیلات کلان به‌شدت محدودشده و نرخ بهره اسمی از ۳۰ درصد عبور کرده و به سمت ۴۰ درصد در حرکت است. هزینه موثر تأمین مالی عملاً از این هم فراتر رفته است. نتیجه این شده که تأمین مالی بانکی هم گران و هم برای بسیاری غیرممکن شود.

در چنین فضایی، سرمایه‌گذار که نه به تولید صبر دارد و نه به آینده اعتماد، به دنبال پناهگاه تورمی است. همین امر باعث رونق بازار‌های طلا، ارز، فلزات و خودرو نسبت به بازار‌های مولد شده است؛ نه به‌دلیل مولد بودن، بلکه به‌دلیل شفاف‌تر بودن نسبی ابزار‌های سرمایه‌گذاری در آنها.

 

نقش دوگانه دولت و تهدید حذف بخش خصوصی

وی در تحلیل نقش دولت اظهار داشت: دولت نیز تأمین مالی از بازار سرمایه را با شتاب دنبال کرده است. امید است سال آینده از شدت این فشار کاسته شود تا میدان برای بخش خصوصی واقعی باز شود؛ اما هشدار داد که در شرایط کنونی، بازار سرمایه عرصه رقابت بر سر منابع است و بخش خصوصی بدون ابزار، حذف خواهد شد. این نکته، لزوم توانمندسازی بخش خصوصی برای استفاده از ابزار‌های نوین بازار سرمایه را بیش‌ازپیش ضروری می‌کند.

 

رشد چشمگیر ابزار‌های نوین در دل رکود

آشتیانی با اشاره به آمار‌های امیدوارکننده، نشان داد که بازار سرمایه در رکود تعطیل نشده، بلکه در حال حرفه‌ای‌تر شدن و خلق ابزار‌های جدید است:

  • تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ): از حدود ۹ هزار میلیارد تومان (۹ همت) به ۵۶ هزار میلیارد تومان (۵۶ همت) رسیده است.
  • اوراق صکوک کوچک‌مقیاس: در مدت کوتاهی به حدود ۱.۴ هزار میلیارد تومان (۱.۴ همت) دست‌یافته‌اند.
  • تأمین مالی بدهی: از ۱،۱۰۰ همت به ۲،۲۷۰ همت افزایش‌یافته است.
  • تعداد پذیرش شرکت‌های خصوصی: از ۱۵ شرکت به ۳۴ شرکت در بورس و فرابورس رسیده که نشان‌دهنده چرخش به سمت بخش خصوصی است.

وی همچنین به نقش بورس انرژی و گواهی سپرده کالایی در انتقال سرمایه‌گذاری از بازار‌های غیر شفاف به ابزار‌های رسمی اشاره کرد.

 

بازار ابزار ناکارآمد را تحمل نمی‌کند

این تحلیلگر با صراحت به نقاط ضعف اشاره کرد و گفت: برخی ابزار‌ها مانند شرکت‌های سهامی پروژه در شکل فعلی برای بازار جذاب نبوده‌اند و باید بازطراحی شوند. بازار سرمایه ابزار ناکارآمد را برنمی‌تابد. برای استفاده موثر از این ابزار در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و ایجاد اشتغال، باید نسبت ریسک به بازده آن به نفع سرمایه‌گذار اصلاح شود.

 

آینده: تأمین مالی دیجیتال و پذیرش واقعیت‌های جدید

آشتیانی آینده تأمین مالی را به‌شدت دیجیتال و متکی به نسل جدید دانست: آینده، تأمین مالی دیجیتال است. نسل جوان آینده، صبر کمتری دارد، ابزارمحور است و به دارایی‌های نو مثل رمزارز گرایش بیشتری دارد. قانون‌گذار نیز این واقعیت را پذیرفته و مسیر قانون سازی رمزارز در اسناد بالادستی دیده‌شده است. بازیگران اصلی دهه‌های آینده، فین‌تک‌ها، لندتک‌ها، تأمین مالی خرد سکویی و نسل Z خواهند بود.

پایان مطلب

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا