
جاماندگی بازار سرمایه از بازارهای موازی / نقش دلار و نرخ بهره در مسیر رشد بازار سهام
احسان طاهری کارشناس بازار سرمایه، با بررسی جاماندگی بورس از بازارهای موازی، تأثیر نرخ ارز و نرخ بهره بر روند بازار سهام را تشریح کرد و گفت: اگرچه افزایش دلار میتواند محرکی برای رشد بورس باشد، اما افزایش نرخ بهره نیز بهعنوان عاملی منفی بر بازار سهام اثر میگذارد. به گفته او، بازار سهام در مقایسه با دورههای گذشته، واکنش کمتری به ریسکهای ژئوپلیتیک نشان میدهد و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران نیز به تصمیمگیریهای اقتصادی قابل پیشبینی و برخوردار از افق بلندمدت وابسته است.
بازار سرمایه در مقایسه با بازارهای موازی همچنان با پرسشهایی درباره میزان جاماندگی و ظرفیت رشد قیمتها روبهروست؛ موضوعی که بررسی آن بدون در نظر گرفتن نرخ دلار و نرخ بهره امکانپذیر نیست. احسان طاهری کارشناس بازار سرمایه، معتقد است اگرچه افزایش نرخ ارز، بهویژه رشد دلار نیما و دلار بازار آزاد، میتواند محرکی برای صعود بورس باشد، اما افزایش نرخ بهره و اثر آن بر بازدهی بدون ریسک، بخشی از این ظرفیت رشد را تحت تأثیر قرار میدهد. از سوی دیگر، کاهش واکنش بازار سهام به ریسکهای ژیوپلیتیک در مقایسه با دورههای گذشته و ضرورت اتخاذ تصمیمهای اقتصادی با افق بلندمدت، از جمله عواملی هستند که به اعتقاد وی در روند آتی بورس و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران نقش دارند.
احسان طاهری کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با پایگاه خبری بهاسان، در رابطه با جاماندگی بورس از بازارهای موازی اظهار کرد: در بررسی بازار سهام، همواره باید این نکته را در نظر داشت که اگر دلار را مبنای مقایسه بازارها قرار دهیم، بازار طلا، حتی با فرض ثابت ماندن قیمت جهانی آن، مستقیماً تحت تأثیر نرخ ارز قرار میگیرد. ابزارهای دیگری مانند نقره و گواهیهای سپرده نیز از دلار تأثیر میپذیرند. بنابراین، باید بررسی کنیم که هر یک از شرکتها با چه نرخی از دلار قیمتگذاری میشوند و در گذشته نیز مبنای قیمتگذاری آنها چه نرخی بوده است.
وی ادامه داد: اگر این موضوع را بررسی کنیم، میبینیم که بازار سهام همواره بر اساس میانگینی از قیمت دلار بازار آزاد و دلار نیما قیمتگذاری شده است. بنابراین، میتوان این مبنا را برای مقایسه در نظر گرفت و بررسی کرد که بازار سهام در حال حاضر با چه نرخی از دلار ارزشگذاری میشود و آیا جاماندگی در آن وجود دارد یا خیر.
بازار سهام با دلاری بالاتر از میانگین توافقی قیمتگذاری میشود
طاهری با اشاره به برآورد خود از وضعیت فعلی بازار سهام گفت: اگر دلار ۲۶۰ هزار تومانی را مبنا قرار دهیم، طبیعتاً بازار سهام همچنان ظرفیت رشد قیمتها را دارد؛ اما همانطور که اشاره کردم، دلاری که بر بازار سهام اثر میگذارد، میانگینی از دلار نیما یا همان دلار مرکز مبادله و ضریبی از دلار بازار آزاد است که در قالب دلار توافقی در نظر گرفته میشود.
وی افزود: اگر این میانگین را مبنا قرار دهیم و حاصل آن را حدود ۲۰۵ هزار تومان در نظر بگیریم، برآورد من این است که بازار سهام در حال حاضر با دلاری بالاتر از این میانگین قیمتگذاری میشود، اما همچنان نرخ دلار بازار آزاد بالاتر از مبنای قیمتگذاری بازار سهام قرار دارد.
رشد دلار؛ محرک بازار سهام با سرعتی متفاوت
این کارشناس در خصوص عوامل موثر بر رشد بورس بیان کرد: یکی از عواملی که میتواند زمینهساز رشد بازار سهام شود، نرخ دلار است. همانطور که در ماههای گذشته نیز مشاهده کردیم، دلار یکی از محرکهای بازار بوده و طبیعتاً اگر نرخ دلار بازار آزاد افزایش پیدا کند، بازار سهام نیز رشد خواهد کرد.
وی با اشاره به اینکه بازار سهام تا حدودی رشد دلار را در قیمتها منعکس کرده است، توضیح داد: به نظر میرسد بازار سهام، بهعنوان بازاری هوشمند، بخشی از این رشد را پیشخور کرده و در حال حاضر دلار معقولی را در قیمتهای خود لحاظ کرده است. بنابراین، اگر دلار بازار آزاد در همین محدوده قیمتی باقی بماند، رشد بازار سهام بهاندازه ماههای گذشته نخواهد بود.
طاهری ادامه داد: با این حال، روند افزایشی دلار نیما نیز میتواند محرک دیگری برای بازار سهام باشد؛ هرچند سرعت این روند پایینتر خواهد بود. رشد شارپی که در بازار دلار آزاد مشاهده میکنیم، در بازار نیما وجود ندارد و افزایش نرخ در این بازار بهصورت آرامتر، پیوستهتر و با سرعت کمتری اتفاق میافتد. طبیعتاً بازار سهام نیز احتمالاً با چنین روندی رشد خواهد کرد.
افزایش نرخ بهره؛ عامل محدودکننده رشد بورس
طاهری با تأکید بر ضرورت بررسی همزمان نرخ ارز و نرخ بهره گفت: اگرچه دلار بر بازار سهام اثرگذار است و افزایش آن میتواند به رشد بازار منجر شود، اما افزایش نرخ دلار که در واقع نشانهای از رشد انتظارات تورمی است، طبیعتاً بر نرخ بهره نیز تأثیر میگذارد. افزایش نرخ بهره همواره یکی از عوامل منفی برای بازار سهام بوده و در شرایط فعلی نیز این موضوع اهمیت دارد.
وی افزود: در حال حاضر مشاهده میکنیم که نرخهای بهره طی یک ماه گذشته رشد قابلتوجهی را تجربه کردهاند. همچنین، نرخ سپردههای بانکی و سپردههای غیررسمی نیز در حال افزایش است. این روند بر نرخ بهره بدون ریسک اثر میگذارد و میتواند بهعنوان عاملی منفی، مانع از رشد بیشتر بازار سهام شود.
این کارشناس درباره برآورد خود از محدوده قیمتی بازار سهام اظهار کرد: اگر دلار و نرخ بهره را در کنار یکدیگر بررسی کنیم، به نظر میرسد بازار سهام در محدوده فعلی، با فرض دلار حدود ۲۲۰ هزار تومانی، بر اساس مدلی که برای برآورد رشد بازار در نظر میگیرم، در محدوده قابلانتظاری قرار دارد.
وی ادامه داد: اگر دلار بازار آزاد را ۲۶۰ هزار تومان در نظر بگیریم و چشمانداز نیز نشان دهد که دلار نیما و دلار توافقی به سمت اعداد بالاتری حرکت میکنند، طبیعی است که بازار این موضوع را در قیمتها لحاظ کند و منتظر نماند تا نرخ دلار الزاماً به آن سطوح برسد و سپس قیمت سهام افزایش پیدا کند.
طاهری تأکید کرد: بنابراین، دلار را باید عاملی مثبت و محرکی برای رشد بازار سهام در نظر گرفت؛ اما در کنار آن، لازم است اثرات منفی افزایش نرخ بهره نیز مورد توجه قرار گیرد.
کاهش واکنش بورس به ریسکهای ژیوپلیتیک
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه، با اشاره به تغییر واکنش بازار سهام به ریسکهای سیاسی و ژیوپلیتیک اظهار کرد: در یکی دو سال گذشته، از موضوع اسنپبک و پیش از ترورهایی که در ایران اتفاق افتاد تا دورههای پس از آن و تجربه جنگ ۴۰ روزه و جنگ ۱۲ روزه، بازار سهام معمولاً پیش از وقوع چنین اتفاقاتی یا در شرایطی که از آنها غافلگیر میشد، واکنش منفی شدیدی نشان میداد.
وی با اشاره به تجربههای گذشته افزود: برای مثال، پیش از موضوع اسنپبک شاهد چنین واکنشی بودیم. همچنین، پیش از جنگ ۴۰ روزه، بازار سهام پرمیوم منفی قابلتوجهی را تجربه میکرد و قیمتها بهشدت منفی بودند.
طاهری ادامه داد: اتفاقی که در حال حاضر مشاهده میکنیم این است که بازار سهام گویی واکنش کمتری به این متغیرها نشان میدهد. حتی زمانی که اخبار مربوط به جنگ یا رویدادهای سیاسی منفی منتشر میشود، دستکم در مقایسه با دورههای گذشته و یکی دو سال اخیر، آن پرمیوم منفی شدیدی را که پیشتر در بازار مشاهده میشد، نمیبینیم.
وی با بیان اینکه بازار سهام تا حدودی خود را با شرایط جدید تطبیق داده است، گفت: به نظر میرسد بازار از این نظر با شرایط جدید سازگار شده است. با توجه به اتفاقاتی که در جنگ ۴۰ روزه رخ داد و پس از آن نیز شاهد مثبت شدن بازار بودیم، فعالان بازار به این جمعبندی رسیدهاند که شرایط میتواند ادامه پیدا کند و شرکتها همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.
این کارشناس خاطرنشان کرد: طبیعتاً این موضوع باعث شده است خریداران با جریت بیشتری اقدام به خرید کنند. اتفاقاتی که پیشتر تجربه نشده بود، برای فعالان بازار و خریدارانی که وارد بازار میشدند، عامل منفی محسوب میشد؛ اما اکنون به نظر میرسد این ریسکها مانند گذشته اثرگذار نیستند و بازار مسیر خود را ادامه میدهد.
وی افزود: به اعتقاد من، این موضوع یک تغییر ساختاری در رفتار بازار سهام است که طی یکی دو سال گذشته شاهد شکلگیری آن بودهایم.
بازگشت اعتماد سرمایهگذاران در گرو تصمیمگیریهای بلندمدت
طاهری در پاسخ به موضوع بازگشت اعتماد سرمایهگذاران به بازار سهام اظهار کرد: به نظر من، بازگشت اعتماد سرمایهگذاران در درجه نخست مستلزم وجود تصمیمهایی با افق دید بلندمدت در بازار است. هرچقدر بتوان به افرادی که در شرکتهای مختلف سرمایهگذاری میکنند، چشمانداز روشنتر و بلندمدتتری ارایه داد، طبیعتاً اعتماد آنها نیز افزایش پیدا میکند.
وی ادامه داد: هرقدر بتوانیم این رویکرد را در متغیرهای مختلف مشاهده کنیم و بازار نیز از وجود چنین شرایطی اطمینان پیدا کند، اعتماد سرمایهگذاران به بازار بیشتر خواهد شد. بخشی از این موضوع به متغیرهای اقتصادی مربوط است که مسیولان اقتصادی میتوانند درباره آنها تصمیمگیری کنند و بخشی دیگر به مسایل سیاسی بازمیگردد.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به نقش عوامل داخلی و خارجی در شکلگیری اعتماد سرمایهگذاران گفت: در حوزه مسایل سیاسی، بخشی از عوامل در اختیار مسیولان داخلی است، اما بخش دیگری به خارج از کشور مربوط میشود و طبیعتاً نمیتوان برای آن بخش اقدام مستقیمی انجام داد. با این حال، در حوزه داخلی و مسایل اقتصادی، هرقدر تصمیمها و تصمیمگیریها بر اساس موارد مشخص و فرمولبندیشده انجام شوند و بتوانند افق دید بلندمدتتری در اختیار سرمایهگذاران قرار دهند، زمینه برای افزایش اعتماد فراهم خواهد شد.
طاهری در پایان تأکید کرد: اگر تصمیمگیریها بهگونهای باشند که سرمایهگذاران بتوانند بر اساس آنها برنامهریزی کنند، تصمیمهای بلندمدت بگیرند و این عوامل نیز بهصورت کمی در فرآیند تصمیمگیری لحاظ شوند، اعتماد سرمایهگذاران به بازار سهام افزایش پیدا خواهد کرد.
پایان مطلب



